ARTUN ÇAĞA
2025’te para arzının enflasyonun çok üzerinde artması dikkat çekti
Vadeli mevduatın payındaki düşüş, paranın uzun vadeye bağlanmak istenmediğini gösteriyor
Uzmanlara göre ekonomi daha likit, daha temkinli ve daha güvensiz bir davranış evresinde
128 MİLYAR LİRA ARTTI
KKTC ekonomisinde kullanılabilecek toplam para miktarını gösteren ‘Para Arzı’ (M3), Kasım 2025 itibarıyla 377 milyar 997 milyon TL’ye çıktı. Kasım 2024’te 249 milyar 997 milyon TL olan para arzı bir yılda %51,2 (128 milyar TL) oranında arttı. 2025’in 11 aylık dönemindeki artış oranı ise %42 (111,8 milyar TL) seviyesinde saptandı. Dolaşımdaki paralar ve vadesiz mevduatlar ile vadeli ve resmi mevduatların toplamından oluşan M3’ün Kasım’da ulaştığı miktar, tüm zamanların rekorunu daha da ileri taşıdı.
VADELİ MEVDUATIN PAYI DÜŞTÜ
KKTC Merkez Bankası verilerine göre, Kasım 2024’te %40.68 ile para arzının yarısından fazlasını oluşturan “vadeli tasarruf mevduatın” payı, Kasım 2025’te %43 artışla 182,3 milyar TL’ye çıktı. Ancak, para arzı içindeki payı %48.23’e indi. Finans çevrelerine göre KKTC’de vadeli tasarruf mevduatı büyüyor ama M3 içindeki ağırlığını kaybediyor. Bu durum tasarrufun bittiğini değil, paranın uzun vadeye bağlanmak istenmediğini gösteriyor. Ekonomi daha likit, daha temkinli ve daha güvensiz bir davranış evresine giriyor.
YÜKSEK ENFLASYONU GÖSTERİYOR
Ekim 2022’de 100 milyar, Aralık 2023’te ise 200 milyar, Nisan 2025’te ise 300 milyar barajını geçen para arzı, enflasyonla da ilişkilendiriliyor. Finans çevrelerine göre, 2025’te para arzı enflasyonun çok üzerinde arttı. Bu, enflasyonun bastırıldığını değil, harcanmayan ve bekletilen parayla riskin ileri tarihe taşındığını gösteriyor. Uzmanlar, KKTC ekonomisinde üretim kapasitesinin sınırlı olduğuna, ithalat ile dövize bağımlılığın sürdüğüne ve TL gelir–döviz gider makasının iyice açıldığını vurgulayarak, refah kaybı riskine de işaret ediyor.
