San Salvadorlu Mona Lisa
Venezuelalı sanatçı Oscar Olivares, Şubat ayında San Salvador’un Zacamil mahallesinde plastik kapaklardan yapılmış dünyanın en yüksek duvar resmini tamamladı. 13 metreden daha yüksek olan eser, yerel halk tarafından toplanıp geri dönüştürülen 100.000’den fazla plastik kapaktan oluşturuldu.
San Salvador’un Zacamil bölgesindeki 88 numaralı bina artık dünyada başka hiçbir binada olmayan bir şeye sahip: plastik kapaklardan yapılmış 13 metrelik bir Gioconda. 1996 doğumlu Venezuelalı sanatçı Oscar Olivares, 20 Şubat’ta, birkaç gün süren ve daha ilk aşamalarından itibaren atık toplayıcıların, gönüllülerin ve yerel kuruluşların katılımıyla yürütülen projenin tamamlandığını duyurdu.
Duvar resmindeki merkezi figür tam olarak Leonardo da Vinci’nin Mona Lisa’sı değil. Olivares, onu koyu tenli, kıvırcık saçlı ve etkileyici bakışlara sahip bir kadın olarak yeniden yorumladı; üzerindeki kıyafetler ise El Salvador bayrağının renklerini taşıyor. Sanatçı bu figüre “Salvadorlu Mona Lisa” adını veriyor ancak belirttiğine göre, kadın belirli bir kişiyi temsil etmiyor. Ona göre bu figür, El Salvador’un ve Latin Amerika’nın yeniden doğuşunu simgeleyen sıradan insanı temsil ediyor.
Eserde kullanılan kapaklar, Zacamil sakinleri ile El Salvador Ulusal Toplayıcılar ve Geri Dönüştürücüler Derneği (ASONARES) ile bağlantılı geri dönüştürücüler tarafından toplandı. Projeye Custom Made Stories Vakfı ve Full Painting şirketi de destek verdi. Olivares, kapakları boyamadan, kendi orijinal renklerinde kullandı; böylece malzemenin seçimi ve sınıflandırılması, yaratıcı sürecin bir parçası haline geldi.
Müze hedefleri olan kentsel sanat
Zacamil, Olivares’in bu tür bir çalışmaya imza attığı ilk yer değil, ancak şimdiye kadarki en büyük eserine ev sahipliği yapıyor. Sanatçı, yıllardır farklı ülkelerde geri dönüştürülmüş plastikleri kullanarak büyük ölçekli duvar resimleri üretiyor. Bu tarzın ilk sembolik örneği, 2020’de Caracas’ın El Hatillo bölgesinde hayata geçirilen “Oko-Mural” projesiydi. Bu çalışma, o tarihten sonra Meksika, İtalya, Panama, Fransa ve Suudi Arabistan gibi en az altı ülkeye yayılan bir sanat anlayışının temelini attı.
Olivares’in eserleri bugün yaklaşık 22 ülkede bulunuyor ve ArtExpo New York gibi uluslararası fuarlarda sergileniyor. 2015’te Ibero-Amerikan Online Girişimcilik Ödülü’nü, 2017’de ise Altın Mara Ödülü’nü kazandı. Zamanla çalışmaları Avrupa’ya da yayıldı; Madrid, Pescara ve diğer kentlerdeki projelerle kıtada kalıcı bir varlık kazandı.
Sanatçı, El Salvador’un Zacamil bölgesinde tamamlanmış bir duvar resminden çok daha fazlasını görüyor. Ona göre bölge, bir açık hava müzesine dönüşme sürecinde ve bu eser de bu dönüşümün önemli bir parçası. Toplumun katılımı sürecin küçük bir detayı değil; projenin her aşamasında mahalle sakinleri ve yerel kurumlar aktif rol aldı. Olivares, bu katılımı yalnızca sembolik bir jest değil, sanat anlayışının temel unsurlarından biri olarak tanımlıyor.
