ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonu 5. gününe girerken, askeri yetkililer saldırıların boyutunun 2003’teki Irak işgalini geride bıraktığını açıkladı. Tahran Hürmüz Boğazı’nda “tam kontrol” ilan ederken, ABD İran donanmasının tamamen etkisiz hale getirildiğini savunuyor.
Askeri Bilanço: 2.000 Hedef Vuruldu
- “Şok ve Dehşet”ten Daha Büyük: ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), savaşın ilk 24 saatindeki saldırı yoğunluğunun, 2003’teki “Shock and Awe” (Şok ve Dehşet) operasyonunun neredeyse iki katı olduğunu bildirdi. Şimdiye kadar İran genelinde yaklaşık 2.000 hedef vuruldu.
- İran Donanması İddiası: Amiral Brad Cooper, ABD’nin İran donanmasına ait 17 gemiyi batırdığını ve şu an Basra Körfezi veya Hürmüz Boğazı’nda seyir halinde tek bir İran gemisi kalmadığını iddia etti.
- Tahran’da Patlamalar: 4 Mart sabahı gün ağarırken Tahran’da yeni patlama sesleri duyuldu. İsrail, İran’ın füze fırlatma sahaları ve altyapısına yönelik “geniş bir saldırı dalgası” başlattığını doğruladı.
Hürmüz Boğazı ve Enerji Krizi
- İran’ın “Kontrol” İddiası: İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın tamamen kendi kontrolleri altında olduğunu ve geçmeye çalışan her türlü geminin füze veya İHA saldırısı riskiyle karşı karşıya olduğunu duyurdu.
- Trump’tan Eskort Teklifi: Başkan Donald Trump, fırlayan enerji fiyatlarını dizginlemek için ABD donanmasının petrol tankerlerine eşlik edebileceğini (eskortluk) açıkladı. Ancak bu açıklama piyasaları sakinleştirmeye yetmedi; küresel borsalar sert düşüşünü sürdürüyor.
Lübnan Cephesi ve Sivil Kayıplar
- Lübnan’da Şiddetli Saldırılar: İsrail, Hizbullah hedeflerine misilleme olarak Beyrut’un güneyindeki kasabalara ve Baalbek’teki bir otel ile yerleşim kompleksine hava saldırıları düzenledi. Lübnan medyasına göre sadece bu sabahki saldırılarda en az 10 kişi hayatını kaybetti.
- Toplam Kayıp: İran Kızılayı, çatışmaların başından bu yana ölü sayısının 787’ye yükseldiğini bildirdi. En ağır kayıp, Cumartesi günü bir kız okuluna isabet eden ve 168 kişinin ölümüne yol açan saldırıda yaşanmıştı.
Diplomatik Gerginlik ve Tahliyeler
- Trump ve Starmer Arasında Soğuk Rüzgarlar: Trump, saldırılara doğrudan katılmayan İngiltere Başbakanı Keir Starmer’a tepki gösterdi. İngiliz üslerinin kullanımındaki gecikmelerden şikayet eden Trump, Starmer için “Karşımızda bir Winston Churchill yok” ifadesini kullandı.
- İngiliz Tahliyeleri: İngiltere, bölgedeki 130.000 vatandaşını tahliye etmek için Umman’ın başkenti Muskat’tan charter uçuşlar başlatıyor.
- **Suudi Arabistan: ** Riyad’ın güneyinde iki seyir füzesi ve dokuz İHA’nın Suudi hava savunma sistemleri tarafından imha edildiği bildirildi.
Küresel Piyasalar Çakıldı
- Borsalarda devre kesiciler fazla mesai yaptı Orta Doğu’daki belirsizlik nedeniyle Güney Kore (Kospi) borsasında işlemler, endekslerin %8’den fazla düşmesi üzerine geçici olarak durduruldu. Japonya’nın Nikkei endeksi de güne büyük kayıplarla başladı.
Savaşın 5. günü itibarıyla çatışmaların durulacağına dair hiçbir işaret yok. Aksine, ABD ve İsrail’in saldırı kapasitesini artırması ve Hürmüz Boğazı üzerinden dönen restleşmeler, krizin küresel bir ekonomik çöküşe dönüşme riskini artırıyor.
