‘Şiddeti önleme ve danışma merkezi’ kadının yanında yer alacak

Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Kadın Örgütü ve CTP’li belediye başkanlarının iş birliğinde, “Yerel Eşitlik, Güvenli Yaşam, Güçlü Destek” sloganıyla hayata geçirilen Şiddeti Önleme ve Danışma Merkezi’nin (ŞÖDAM) lansmanı yapıldı.

Paradise Park’ta düzenlenen lansmana, CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, CTP Kadın Örgütü Başkanı Doğuş Derya, bazı belediye başkanları ile parti temsilcileri katıldı.

Şiddetin ortaya çıkmasını önlemek için eğitimler, farkındalık çalışmaları ve toplumsal bilinçlendirme faaliyetleri yürütecek merkez, şiddete maruz kalan veya şiddet riski altındaki bireylere danışma ve destek hizmeti sunacak.

Merkezin amacı; şiddetin önlenmesi için koruyucu ve önleyici programları uygulamak, şiddet gören bireyleri desteklemek ve güçlendirmek, ihtiyaç duyulan destek mekanizmalarına erişimi sağlamak…

Merkeze doğrudan başvuru yapılabileceği gibi belediyelerin ŞÖDAM iletişim hatları üzerinden de görevlilere ulaşılabilecek.

Tanıtım filmi gösterimi ile başlayan lansman, CTP Kadın Örgütü Başkanı Doğuş Derya’nın sunumu ile devam etti. CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli’nin konuşması ardından basın mensuplarının sorularına yanıt verildi.

-İncirli: “Şiddetin temelinde eşitsizlik yatıyor”

CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli lansmanda yaptığı konuşmada, yıllara yayılan çok büyük bir emek olduğunu belirterek, “Ortada bir vizyon vardı ancak yapılması gereken saha çalışmaları ve yasal çalışmalar da vardı” dedi. İncirli, CTP Kadın Örgütü’nün, tıpkı bir oyayı işler gibi ilmek ilmek bu çalışmayı ortaya koyduğunu kaydetti.

Kadın olmaktan ötürü kadınların şiddette ve ayrımcılığa maruz kaldığını belirten İncirli, ayrımcılığın en uç noktasının şiddet olduğunu, cinayetlerin de bunun bir parçası olduğunu söyledi.

“Şiddetin temelinde eşitsizliğin yattığını biz artık çok net biliyoruz ve mücadelemiz de bu eşitsizliğe karşı olmak durumundadır” diyen İncirli, mücadelenin; hem yasal, hem ekonomik, hem de siyasal yaşamda olması gerektiğinin altını çizdi.

Ülkede şiddete karşı kadınların kurumsal bir şekilde korunduğu ya da desteklendiği bir durum olmadığını dile getiren İncirli, yerel yönetimlerin, çok önemli bir kurumsal hizmet ortaya koyacaklarını kaydetti. İncirli, belediye başkanlarının ekiplerini kurduğunu ve CTP Kadın Örgütü ile uzun süredir birlikte çalışarak, bu projeyi ortaya çıkardıklarını ifade etti.

“Binlerce kadının gözü, kulağı bu işte olacak. Hep birlikte bu insanlara çok büyük bir umut ve güven vermiş olacağız” diye konuşan İncirli, kadınların, ŞÖDAM sayesinde kendilerini çok daha güvende hissedeceğini söyledi.

CTP olarak her adımda bu vizyonu desteklemeye devam edeceklerini vurgulayan İncirli, “İktidara geldiğimiz zaman da toplumsal cinsiyet eşitliği ana akım vizyonumuzla birlikte bütün politikalarımızın şekillenmesi için büyük çaba harcayacağız” dedi.

-Derya: “Temelde eşitlik sağlayıcı politikalar yürürlükte olmalı”

CTP Kadın Örgütü Başkanı Doğuş Derya ise, Şiddeti Önleme ve Danışma Merkezi hakkında kapsamlı bir sunum yaptı.

2014 yılında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi (TOCED) teşkilat yasasının Meclis’ten geçtiğini hatırlatan Derya, merkezin, TOCED’in bir gereği olarak bundan 12 yıl önce açılması gerektiğini ancak devletin üstüne düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini savunarak, yerel yönetimler ile iş birliği içinde ŞÖDAM’ın hayata geçmesi için kolları sıvadıklarını anlattı.

Ülkede şiddetle ilgili konuların genelde kişisel, münferit olaylarmış gibi ele alındığını dile getiren Derya, “Bunun aslında bir güç ilişkisi, bir eşitsizlik sonucu ortaya çıktığı göz ardı edilir” dedi.

Derya, şiddeti üreten şeyin, her şeyden önce cinsiyetler arası eşitsizlik ve şiddet faillerinin ataerkil düzenden dolayı güçsüz üzerinde güç ve denetim uygulamak istemesi olduğunu ifade etti. Derya, eşitsizlik ile güç ve denetim meselesini çözümleyebilmek için de koruyucu ve önleyici bir yaklaşımla hareket ettiklerini belirtti.

Temelde eşitlik sağlayıcı politikaların yürürlükte olması gerektiğini vurgulayan Doğuş Derya, bir bireyin, hukuki, ekonomik, sosyal ve psikolojik olarak desteklenmesinin o kişinin kendini şiddete karşı savunabilmesinde çok önemli bir adım olduğunu söyledi.

-“Eşitsizliğin en temelinde, ekonomik eşitsizlik var”

CTP Kadın Örgütü olarak 2022 yılından bu yana ülkede kadın, çocuk, yaşlı ve engelli bireylerin durumuyla ilgili sosyal politikalar raporu hazırladıklarını ve verileri güncellediklerini ifade eden Derya, buna göre, eşitsizliğin en temelinde ekonomik eşitsizlik olduğunu vurguladı. Derya, “Aslında ekonomik eşitsizliğin cinsiyeti var” dedi.

2025 yılı Hanehalkı İşgücü Anketi verilerini de paylaşan Derya, 160 bin 300 aktif sigortalının, 56 bin 452’sinin kadın, 103 bin 848’inin erkek olduğuna dikkat çekti. İstihdamın ve sektörlerin cinsiyeti olduğunu dile getiren Derya, toplumsal cinsiyet rollerinin kadınların emeğini görünmez kıldığını vurguladı.

Kadınların sermayeye erişiminin de çok düşük olduğunu ifade eden Derya, yüzde 40 oranında işveren kadın olduğunu ve bunların da küçük işletmeler olduğunu belirtti. Derya, “Kadınlar esnaf olabiliyorlar ama büyük şirketlerin patronu olamıyorlar” dedi.

-“Yoksulluk sınırında olan bireylerin yüzde 71’i kadın”

Sosyal Hizmetlerin 2025 verilerine göre, yoksulluk sınırında olan bireylerin yüzde 71’inin de kadın olduğunu kaydeden Derya, “Her 10 yoksulun 7’si kadın bu normal bir şey değil” şeklinde konuştu. Derya, ekonomik krizle kadın yoksulluğunun da derinleştiğini söyledi.

-“Günde 3 kadın şiddet başvurusu yapıyor”

Son 6 yılda toplam 7 bin 424 kadının şiddete maruz kaldığı için ALO 183 aracılığıyla yardım istediğini ifade eden Derya, “Bu yılda 1237, ayda 103, günde 3 kadın şiddet başvurusu yapıyor demektir” dedi.

Derya, polisin verilerinin, şiddet başvurusu yapan kadınların yüzde 41’inin fiziksel, yüzde 22’sinin cinsel şiddete maruz kaldığını ortaya koyduğunu dile getirdi.

-“Ayda ortalama dört kadın sıcak şiddet yaşadığı için sığınma evine gitmek istemiş”

TOCED verilerine göre, Eylül 2024-2025 tarihleri arasında toplam 53 kadının, sığınma evine gitme başvurusunda bulunduğunu kaydeden Derya, “Bu sıcak şiddet yaşanıyor demektir. Ayda ortalama dört kadın sıcak şiddet yaşadığı için sığınma evine gitmek istemiş” dedi. 2016 yılından bugüne LTB Kadın Sığınma Evi’nde, 337 kadının barındığını ifade eden Derya, “Bu rakam aslında buzdağının görünen yüzü… 337 kadını 6 yılda bence 6 ile çarpalım çünkü arkadaş ve aile desteği olan kadınlar sığınma evine gitmemiş, bu vahim bir tablodur” diye konuştu.

Eylül 2024-2025 tarihleri arasında 123 kadına adli yardım desteği sağlandığını açıklayan Derya, 2018’den bu yana yıllar içinde bu rakamın arttığını söyledi.

-ŞÖDAM ne yapacak?

Derya, ŞÖDAM’ın; şiddetin önlenmesi için koruyucu ve önleyici programlar geliştirip, uygulayacağını, şiddet kültürüne karşı eğitim ve ekonomik güçlendirme çalışmaları düzenleyeceğini, şiddet gören veya şiddet riski altındaki kadınların korunması için destek sağlayacağını, yasal (adli yardım), psikolojik ve sağlık desteklerine erişime yardımcı olacağını, başvuru sahibinin ihtiyaç duyduğu kurumlara ulaşmasını sağlayacağını ifade etti.

Başvuruların TOCED Yasası’na göre raporlanacağını da dile getiren Derya, raporların gizlilik esasına göre tutulacağını, mağdurun korunması ve esenliğinin temel olacağını vurguladı.

-ŞÖDAM’a kimler başvurabilir?

Derya, merkeze, psikolojik, fiziksel, ekonomik, dijital veya cinsel şiddete maruz kalan, şiddet riski altında olduğunu düşünen, madde bağımlılığı, öfke kontrolü gibi konularda destek isteyen, hukuki, ekonomik ve sağlık hakları konusunda bilgi veya destek isteyen, polis, sosyal hizmetler, TOCED, sığınma evi, iş bulma kurumu ve hastane gibi kurumlara erişimi kısıtlı olanların başvurabileceğini belirtti.

-“Partiler üstü bir mesele”

“Bu adımı atıp, bir milat oluşturduğumuzu düşünüyoruz. 2026 yılında bunları konuşmamız lazım belki ama insan hak ve özgürlükleri açısında bir kırılma noktasıdır. Bunlar başladıktan sonra arkası gelir” diyen Derya, CTP’li olmayan belediyelerde de bunun uygulanacağına inanç belirtti.

Bir soru üzerine, CTP’li olmayan belediye başkanlarıyla iletişime geçmediklerini ifade eden Derya, “İletişime geçmedik ama bu geçmeyeceğiz demek değil… Biz bunun partiler üstü bir mesele olduğunu düşünüyoruz. Yardım isteyen belediyelere de CTP Kadın Örgütü olarak destek vermeye hazırız” dedi.

-ŞÖDAM’a ulaşılacak numaralar

ŞÖDAM’a ulaşılabilecek numaralar şu şekilde:

“Değirmenlik-Akıncılar Belediyesi: 0542 884 18 28, Çatalköy-Esentepe Belediyesi: 0548 824 40 68, Dikmen Belediyesi: 0546 993 90 38, Gazimağusa Belediyesi: 0548 823 30 35, Girne Belediyesi: 0533 868 33 09, Lefke Belediyesi: 0533 826 83 52, Mesarya Belediyesi: 0548 878 15 15.”