ARTUN ÇAĞA
Ekonomistler, yüksek enflasyon yanında stagflasyon kıskacına da dikkat çekiyor
Vatandaş, hükümetin aynı anda hem “kemer sıkma” hem de “kaynak dağıtma” politikasını şaşkınlıkla izliyor
ÇELİŞKİLİ KARARLAR
Ülke ekonomisi, son birkaç haftadır adeta birbiriyle çelişen kararların ve şok dalgalarının kıskacında. Akaryakıta üst üste yapılan iki büyük zamla piyasadaki tüm mal ve hizmetlerin fiyatı tetiklenirken, hükümetin hemen ardından “tasarruf tedbirleri” kapsamında Hayat Pahalılığı (HP) ödeneğini kısıtlama kararı alması, dün ise yeni “teşvik paketleri” açıklaması hem halkı hem de ekonomik çevreleri şaşırttı. Ekonomistler, ekonomik öngörülebilirliği sarsan bir dizi çelişkili kararı yorumlamakta zorlanıyor.
AYNI ANDA GAZ VE FREN
Hükümetin aynı anda hem “kemer sıkma” hem de “kaynak dağıtma” politikası izlemesi, ekonomi çevrelerinde “bir el fren sıkarken, diğer el gaza basıyor, kafalar karışık” şeklinde yorumlanıyor. HP ödeneğinin dondurulması, “enflasyonun faturası çalışana kesiliyor” tepkisini doğururken, teşvikler şaşkınlık yarattı. İstihdama prim desteği, düşük faizli krediler ve sektör bazlı yardımları içeren teşvik paketi; “Eğer kaynak varsa neden HP donduruluyor? Eğer kaynak yoksa bu teşvikler nereden finanse ediliyor?” sorularını beraberinde getirdi.
KAPIDA BEKLEYEN HAYALET
Ekonomistler, akaryakıta yapılan “çift dikiş” zamların sadece ulaşımı değil, üretimden rafa kadar tüm maliyetleri yukarı çektiği konusunda hemfikir. Ancak, alım gücü hızla eriyen halk için asıl tehlike ise stagflasyon (ekonomik durgunluk içinde yüksek enflasyon). Ekonomistlere göre, “Akaryakıt zamları, fiyatları yukarı iterek, enflasyonu tetikliyor, ancak, HP ödeneğinin dondurulması, nakit akışını azaltarak iç tüketimi yavaşlatacak. Fiyatlar artarken talebin azalması, işletmelerin küçülmesine, işsizliğin ise artmasına yol açacak klasik bir stagflasyon senaryosunu tetikliyor.”
