Dijital Kültür Derneği, müze ve ören yerlerinin işletme haklarının özel sektöre devredilmesine yönelik girişimlere tepki göstererek, kültürel mirasın ticari bir nesne haline getirilemeyeceğini savundu.
Dernek’ten yapılan yazılı açıklamada, Turizm Bakanlığı tarafından “çağdaş müzecilik” ve “işletme modeli değişikliği” adı altında gündeme getirilen uygulamanın, kültürel mirasın korunması ve kamusal erişilebilirlik ilkeleriyle bağdaşmadığı görüşü ifade edildi.
Açıklamada, müzeler ve ören yerlerinin yalnızca gelir kaynağı olmadığı, toplumun tarihini, kimliğini ve ortak hafızasını taşıyan değerler olduğu vurgulanarak, “Kar amacı güden bir işletme mantığı, önceliği koruma ve bilimsel araştırmadan maksimum kâr elde etmeye kaydıracaktır.” denildi.
“Yalnızca kapı girişleri ve mağazalar devredilecek.” söyleminin uzun vadede denetim mekanizmalarını zayıflatabileceği belirtilen açıklamada, kamu yönetimiyle çözülebilecek sorunların özel sektöre devredilmesinin devletin asli görevlerinden feragat etmesi anlamına geldiği savunuldu.
Dernek açıklamasında, kültürel varlıkların dijitalleşmesi, herkes için erişilebilir olması ve kamu yararı gözetilerek korunması gerektiği kaydedildi. “Gece müzeciliği” gibi uygulamaların özelleştirme olmadan da hayata geçirilebileceği ifade edilen açıklamada, kâr odaklı bir yapının bilet fiyatlarını artırabileceği ve halkın kendi tarihine yabancılaşmasına neden olabileceği görüşü dile getirildi.
Toplam 28 müze arasından yalnızca gelir düzeyi yüksek 8 müzenin model değişikliğine dahil edilmesinin “ekonomik operasyon” izlenimi yarattığı belirtilen açıklamada, zarar eden veya bakım bekleyen eserlerin devletin sorumluluğunda bırakılırken, gelir getiren noktaların devredilmesinin kamu yararına aykırı olduğu öne sürüldü.
Dijital Kültür Derneği, Turizm Bakanlığı’nı süreçte “ortak akıl” ilkesine dönmeye çağırarak, sektör paydaşları, sivil toplum örgütleri ve uzmanların görüşü alınmadan hazırlanacak şartnamelerin toplumsal kabul görmeyeceğini savundu.
Açıklamada, “Kültürel miras bir yük değil, bir toplumun kökleridir. Köklerimizi ticari kaygılara feda etmemek için sürecin sonuna kadar takipçisi olacağız.” ifadelerine yer verildi.
