Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu tarafından yaklaşık bir yıllık çalışma sonucunda hazırlanan “European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs/Alkol ve Diğer Maddelere İlişkin Avrupa Okul Anketi Projesi” (ESPAD) 2026 araştırmasının sonuçları, bilimsel panelle paylaşıldı.
KKTC’deki tüm liselerde gerçekleştirilen araştırmada, bin 49 öğrencinin verileri değerlendirildi.
Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu’nundan verilen bilgiye göre, Komisyon tarafından düzenlenen ESPAD 2026 Bilimsel Paneli, Les Ambassadeurs Hotel Marina’da gerçekleştirildi.
Madde kullanım eğilimlerinin bilimsel veriler ile ele alındığı panelde; Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu Başkanı Teyfide Tecel Hatipoğlu, ESPAD Proje Koordinatörü Dr. Zafer Bekiroğulları, Prof. Dr. Marilyn A. Huestis ve Dr. Michael L. Smith konuşmacı olarak yer aldı.
2025–2026 döneminde yürütülen ESPAD araştırmasında gençlerin madde kullanım eğilimlerinin yanı sıra alkol, tütün ve e-sigara kullanımı, kumar davranışları ile yeni uyuşturucu türleri ve opioidler de değerlendirildi.
Araştırmada öğrencilerin yüzde 1,2’sinin yaşamı boyunca esrar kullandığı, herhangi bir yasa dışı maddeyi yaşamı boyunca kullandığını belirten öğrencilerin oranının ise yüzde 1,8 olduğu kaydedildi. Diğer yasa dışı maddelerin yaşam boyu kullanım oranlarının ise genel olarak yüzde 0,5’in altında kaldığı belirtildi.
Araştırmada gençlerin karşı karşıya olduğu riskler arasında kumar davranışları da ele alındı. Öğrencilerin yüzde 7,7’sinin son 12 ay içerisinde kumar oynadığı belirlendi. Tütün ve e-sigara kullanımında ise artış dikkat çekti. Yaşam boyu sigara kullanımı yüzde 35,5, yaşam boyu e-sigara kullanımı ise yüzde 33,5 olarak kaydedildi.
-Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu’nun 2025–2026 Faaliyet Raporu
Panelde araştırma sonuçlarının yanı sıra Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu’nun 2025–2026 Faaliyet Raporu ve 2027 planlaması da paylaşıldı. Komisyonun bir yıllık dönemde eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla 5 bin 381 kişiye doğrudan ulaştığı belirtildi. Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle 2 bin 930 öğrenci ve 588 aile olmak üzere 3 bin 518 kişiye ulaşılırken, askeri birlikler, özel sektör ve üniversitelerde de çalışmalar gerçekleştirildi.
1191 Alo Danışma ve Destek Hattı’nda 867 çağrı karşılandı. Denetimli serbestlik kapsamında programa katılanların sayısı 218’e yükselirken, bu kapsamda toplam bin 353 saatlik program yürütüldü.
-ESPAD çalışması kitap olarak yayımlandı
Panelde ayrıca KKTC’de yürütülen ESPAD çalışmasının bilimsel kitap olarak yayımlandığı da belirtildi. Prof. Dr. Marilyn A. Huestis kitabın editörlüğünü üstlenirken, Melis Yağmur Minas da kitabın yazarları arasında yer aldı.
Bilimsel değerlendirmeler kapsamında Prof. Dr. Marilyn A. Huestis, “Yeni Psikoaktif Maddeler (NPS): Güncel Gelişmeler ve Yeni Madde Kullanımı Eğilimleri” başlıklı sunumunda yeni uyuşturucu türlerindeki gelişmeleri aktarırken, Dr. Michael L. Smith ise “Yeni Opioidler” başlıklı sunumunda küresel opioid kullanımına ilişkin güncel bilimsel değerlendirmelerde bulundu. Dr. Zafer Bekiroğulları da ESPAD araştırmasının KKTC sonuçlarını ve istatistiksel bulgularını katılımcılarla paylaştı.
Panelin soru-cevap ve değerlendirme bölümünde, elde edilen veriler doğrultusunda KKTC’de uygulanabilecek önleme ve mücadele politikaları ele alındı.
Komisyonun 2027 planlamasında ESPAD araştırmasının yeniden uygulanması, davranışsal bağımlılıklar konusunda ulusal tarama yapılması ve 1191 ile Bibapsoft verilerini kullanacak anonim dijital erken uyarı sisteminin geliştirilmesi hedefleniyor.
-Hatipoğlu
Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu Başkanı Teyfide Tecel Hatipoğlu, ESPAD araştırmasının hazırlanması ve panelin gerçekleştirilmesi sürecinde yaklaşık bir yıllık yoğun bir çalışma yürütüldüğünü belirterek, elde edilen bilimsel verilerin KKTC’de gelecekte uygulanacak önleyici stratejilere önemli bir rehber oluşturacağını ifade etti.
Hatipoğlu, araştırmaya ve panele katkı koyan Dr. Zafer Bekiroğulları, Prof. Dr. Marilyn A. Huestis, Dr. Michael L. Smith ve Komisyon çalışanlarının yanı sıra okul yöneticileri, öğretmenler, veliler ve öğrencilere teşekkür etti.
