“Mezarlık” dizisindeki taşıyıcı annelik dosyası Kuzey Kıbrıs’ı gündeme taşıdı

Türkiye’nin dikkat çeken polisiye dizilerinden “Mezarlık”ın üçüncü sezonunun 6’ncı bölümünde işlenen taşıyıcı annelik dosyasının Kuzey Kıbrıs’a uzanması, taşıyıcı annelik ve yardımcı üreme uygulamalarını yeniden gündeme getirdi.

Birce Akalay, Olgun Toker ve Şehsuvar Aktaş’ın rol aldığı dizinin ilgili bölümünde taşıyıcı annelik; kadınların kullanılması, aracılar, insan ticareti ve para trafiğinin bulunduğu örgütlü bir yapı üzerinden ele alındı.

Hikâyenin Kuzey Kıbrıs’a uzanmasıyla birlikte, ülkedeki taşıyıcı annelik, yumurta bağışı ve uluslararası üreme sektörüne ilişkin geçmişte gündeme gelen haber ve araştırmalar da yeniden tartışılmaya başlandı.

Kuzey Kıbrıs’ta Yardımcı Üreme Alanı Mevzuatla Düzenleniyor

Kuzey Kıbrıs’ta yardımcı üreme uygulamaları, üremeye yardımcı tedavi merkezlerinin faaliyetlerinden yumurta ve sperm bağışına, kayıt yükümlülüklerinden yapılabilecek ödemelere kadar çeşitli düzenlemeler kapsamında yürütülüyor.

Yumurta bağışçılarına yapılabilecek ödemelere de sınır getirilirken, ödemelere ilişkin kayıt ve makbuzların yetkili makamlara bildirilmesi gerekiyor.

Bu kapsamda, mevzuatın belirlediği sınırlar içerisinde tüp bebek merkezlerinin hangi uygulamaları gerçekleştirebildiği ve hangi hizmetleri sunabildiği konusu önem taşıyor.

Bazı tüp bebek merkezlerinin internet sitelerinde yumurta, sperm ve embriyo donasyonunun yanı sıra taşıyıcı annelik hizmetlerine ilişkin bilgilere de yer verilmesi, bu uygulamaların hangi yetki kapsamında gerçekleştirildiği sorusunu gündeme getiriyor.

Türkiye’de İzin Verilmeyen Uygulamalar Kuzey Kıbrıs’a Uzanan Organizasyonlarla Gündeme Geldi

Türkiye’de izin verilmeyen bazı üreme uygulamaları nedeniyle Kuzey Kıbrıs’ın uzun süredir sınır aşan üreme sektörünün adreslerinden biri olduğu yönündeki iddialar geçmişte çeşitli araştırmalara konu oldu.

Bazı araştırmalarda, Kuzey Kıbrıs’taki bazı merkezlerin Türkiye’de bulunan klinik veya aracılarla bağlantılı çalıştığı ileri sürüldü.

Gazetecilik çalışmalarında da taşıyıcı annelik hizmeti almak isteyen kişilerle yapılan görüşmelerde, ilk temas için İstanbul’daki merkezlere yönlendirme yapıldığı, sürecin ise Kuzey Kıbrıs veya başka ülkelerde devam ettirilebildiği aktarıldı.

2019’da Türkiye-Gürcistan-Kuzey Kıbrıs Hattına Operasyon

Taşıyıcı annelik organizasyonlarına ilişkin dikkat çeken gelişmelerden biri 2019 yılında İstanbul’da gerçekleştirilen polis operasyonunda yaşandı.

Dönemin haberlerinde, taşıyıcı annelik amacıyla kadınları organize ettiği öne sürülen bir yapının Türkiye, Gürcistan ve Kuzey Kıbrıs arasındaki trafiği yönettiği iddia edildi.

Operasyonda çok sayıda doğurganlık artırıcı hormon ilacının ele geçirildiği, taşıyıcı anne olması planlanan kadınların Gürcistan ve Kuzey Kıbrıs’taki merkezlere yönlendirildiği bilgileri kamuoyuna yansıdı.

Söz konusu iddialarda kadınların bulunması, hormon kullanımı, seyahat organizasyonları ve kliniklere yönlendirme süreçlerinin bir organizasyon içerisinde yürütüldüğü öne sürüldü.

Yumurta Donörlerinin Yüzde 72’si Üniversite Öğrencisi

Kuzey Kıbrıs’taki yardımcı üreme sektöründe yumurta donörlerinin profili de gündeme gelen başlıklardan biri oldu.

Kuzey Kıbrıs’ta faaliyet gösteren bir tüp bebek merkezinin internet sitesinde yayımlanan bilgilere göre, merkeze başvuran yumurta donörü adaylarının yüzde 72’sini üniversite öğrencileri oluşturuyor.

Söz konusu verinin tek başına yasa dışı bir faaliyetin kanıtı olmadığı belirtilirken, üniversite öğrencilerinin yumurta donörlüğündeki yüksek oranı dikkat çekiyor.

Yumurta bağışı, hormon kullanımı ve yumurta toplama işlemlerini içeren tıbbi bir süreç olarak uygulanıyor. Mevzuatta ise bağışçılara yapılabilecek ödemelere ilişkin sınırlar bulunuyor.

Tüp Bebek Merkezlerinin İnternet Sitelerindeki Hizmetler Gündemde

Kuzey Kıbrıs’ta faaliyet gösteren tüp bebek merkezleri, internet siteleri üzerinden uluslararası hastalara yönelik hizmetlerini ve donasyon programlarını tanıtıyor.

Bazı merkezlerin internet sayfalarında taşıyıcı annelik hizmetlerine ilişkin bilgilere de yer veriliyor.

Bu durum, merkezlerin internet üzerinden tanıttıkları hizmetlerin hangilerini KKTC’de gerçekleştirme yetkisine sahip olduğu konusunu gündeme getiriyor.

Mevzuata uygun olduğu belirtilen uygulamaların hukuki çerçevesinin kamuoyuna açıklanması, mevzuata aykırı uygulama veya reklamların bulunması halinde ise bunlara yönelik denetim ve müdahale süreçlerinin nasıl yürütüldüğünün ortaya konulması bekleniyor.

“Mezarlık” Dizisi Kurgu, Tartışılan Uygulamalar Gerçek

“Mezarlık” dizisinde anlatılan suç ağı kurguya dayanıyor. Ancak Kuzey Kıbrıs’taki üreme sektörünün varlığı, uluslararası hasta trafiği, yumurta donasyonu programları ve bazı merkezlerin internet sitelerinde tanıttığı hizmetler gerçek uygulamalar olarak öne çıkıyor.

Dizinin ardından taşıyıcı annelik dosyasının Kuzey Kıbrıs’a uzanmasıyla birlikte, ülkedeki yardımcı üreme uygulamalarının hangi yasal çerçevede yürütüldüğü, tüp bebek merkezlerinin hangi hizmetleri sunabildiği ve sınır aşan organizasyonlarda Kuzey Kıbrıs’ın rolünün ne olduğu yeniden gündeme geldi.

Ayrıca Türkiye’den Kuzey Kıbrıs’a yönlendirilen vakaların bulunup bulunmadığı, bu süreçlerde aracılık yapan kişi veya kuruluşların kimler olduğu ve yumurta donörü havuzunda üniversite öğrencilerinin yüksek oranının nedenleri de tartışılan konular arasında yer alıyor.

KAYNAK: KIBRIS POSTASI