Araştırma: İnternette satılan insan mumyalarında “gerçek lanet” uyarısı

İnternet üzerinden yapılan sıra dışı ticaretin boyutlarını ortaya koyan yeni bir bilimsel araştırma, mumyalanmış insan kalıntılarının sosyal medya ve çeşitli çevrimiçi platformlarda alınıp satıldığını ortaya çıkardı.

Staffordshire Üniversitesi’nden insan biyoarkeolojisi uzmanı Prof. Kirsty Squires liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, mumyalanmış insan ve hayvan kalıntılarının çevrimiçi ticaretini ve bunun oluşturabileceği sağlık risklerini inceledi.

Hakemli International Journal of Cultural Property dergisinde yayımlanan araştırma kapsamında sosyal medya platformları, e-ticaret siteleri, özel internet mağazaları ve müzayede evlerinde yer alan 128 çevrimiçi paylaşım ve satış ilanı analiz edildi.

İNSAN BAŞLARI, ELLERİ VE AYAKLARI SATIŞTA

Araştırmacıların karşılaştığı kalıntılar arasında mumyalanmış insan başları, elleri ve ayakları bulunuyor.

İzole edilmiş el ve ayak gibi vücut parçalarının en sık karşılaşılan kalıntılar arasında olduğu belirlendi.

Araştırmadaki örneklerin yüzde 51,6’sını ise farklı şekillerde korunmuş baş ve baş kalıntıları oluşturdu.

Bunlar arasında bütün veya kısmen mumyalanmış başlar, üzerinde yumuşak doku veya saç bulunan kafatasları ile Güney Amerika’nın bazı yerli topluluklarıyla ilişkilendirilen ve “küçültülmüş başlar” olarak bilinen tsantsalar da bulunuyor.

Araştırmacılara göre internetin ve özellikle sosyal medyanın yaygınlaşması, bu tür kalıntıların uluslararası alıcı ve satıcılara ulaşmasını önemli ölçüde kolaylaştırdı.

Bir ABD’li alıcının İngiltere’den mumyalanmış insan kalıntıları satın aldığını gösteren ve Facebook’ta paylaştığı bir fotoğraf. Posta pullarından ve etiketlerden, bu gönderinin Royal Mail aracılığıyla yapıldığı açıkça görülüyor. Royal Mail web sitesine göre, mumyalanmış insan kalıntılarının gönderilmesi yasaktır. Kaynak: International Journal of Cultural

BAZILARI ELDİVENSİZ TUTULUYOR

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, insan kalıntılarının nasıl saklandığı ve kullanıldığıyla ilgili oldu.

İncelenen bazı fotoğraflarda kişilerin mumyalanmış insan kalıntılarını eldiven veya başka bir koruyucu ekipman kullanmadan tuttuğu görüldü.

Bazı kalıntıların ise özel koruyucu kutular içerisinde değil, doğrudan ev ortamında açık şekilde sergilendiği belirlendi.

Satıcıların kalıntıların güvenli biçimde taşınması ve kullanılması konusunda da çok az bilgi verdiği tespit edildi.

Bilim insanları, dışarıdan bakıldığında iyi durumda görünen bir mumyanın mutlaka güvenli kabul edilemeyeceği uyarısında bulunuyor.

YÜZYILLAR SONRA BİLE MANTAR SPORLARI TAŞIYABİLİRLER

Mumyalanmış insan kalıntıları yüzlerce yıl boyunca kurumuş halde kalmış olsa bile üzerlerinde veya içlerinde mikroorganizmalar bulunabiliyor.

Araştırmacılara göre özellikle bazı mantar sporları uzun süre hareketsiz durumda kalabilir.

Kalıntının hareket ettirilmesi veya bulunduğu ortamın değişmesi halinde sporların havaya karışması mümkün.

Araştırmada özellikle Aspergillus türü mantarlara dikkat çekiliyor.

Bu mantarların sporlarının solunması bazı kişilerde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Ancak araştırmacılar her mumyada tehlikeli mantar bulunduğunu söylemiyor. Asıl uyarı, mikrobiyal oluşumun her zaman gözle görülmemesi nedeniyle dışarıdan iyi korunmuş görünen kalıntılarda bile potansiyel risk bulunabileceği yönünde.

ARSENİK, CIVA VE KURŞUN DA OLABİLİR

Risk yalnızca mikroorganizmalarla sınırlı değil.

İnsan bedenlerini korumak amacıyla tarih boyunca farklı kimyasal maddeler kullanıldı.

Bunlar arasında günümüzde toksik olduğu bilinen arsenik, cıva ve kurşun gibi ağır metaller de bulunuyor.

Bu nedenle geçmişte yapay yöntemlerle korunmuş bazı insan kalıntıları, kullanılan maddeler nedeniyle kimyasal risk de taşıyabilir.

İnternet üzerinden bir insan kalıntısı satın alan kişinin ise parçanın geçmişte hangi yöntemle korunduğunu veya hangi kimyasallara maruz kaldığını bilmesi her zaman mümkün değil.

KARGO ÇALIŞANLARI DA RİSK ALTINDA OLABİLİR

Araştırmacılar konunun yalnızca alıcı ve satıcılarla sınırlı olmadığına dikkat çekiyor.

İnsan kalıntılarının posta ve kargo şirketleri aracılığıyla gönderildiği örneklerin bulunması nedeniyle depo çalışanları, kargo şoförleri, dağıtım merkezlerinde çalışanlar ve gümrük görevlileri de farkında olmadan bu materyallerle temas edebilir.

Bu kişiler paketin içinde insan kalıntısı bulunduğunu veya bunun biyolojik ya da kimyasal risk taşıyabileceğini bilmeyebilir.

Araştırmacılara göre bu nedenle gerekli kişisel koruyucu ekipmanın kullanılmaması da olası.

“MUMYANIN LANETİ”NE BİLİMSEL GÖNDERME

Araştırmanın başlığı da dikkat çekici:

“The Real Mummy’s Curse” – “Gerçek Mumyanın Laneti.”

Bilim insanları elbette doğaüstü bir lanetten söz etmiyor.

Başlık, yüzyıllardır anlatılan “mumyanın laneti” efsanesine gönderme yaparken eski insan kalıntılarının gerçekte oluşturabileceği biyolojik ve kimyasal tehlikelere dikkat çekiyor.

Araştırmada, geçmişte eski mezarları ve insan kalıntılarını inceleyen kişilerin mantar sporlarına maruz kalmış olabileceğine ilişkin vakalar da ele alınıyor.

İNTERNET TİCARETİ DENETİM ALTINA ALINMALI

Araştırmanın başyazarı Prof. Kirsty Squires, internetin ve özellikle sosyal medyanın mumyalanmış insan ve hayvan kalıntılarına yönelik uluslararası ticareti ve talebi artırdığını belirtiyor.

Araştırmacılar, ticaretin sağlık açısından oluşturduğu riskler konusunda satıcıların ve alıcıların yeterli bilgiye sahip olmadığını savunuyor.

Çalışmada ayrıca insan kalıntılarının internet üzerinden ticaretinin etik, kültürel miras ve hukuki boyutlarına da dikkat çekiliyor.

Bilim insanlarına göre internet platformlarından müzayede şirketlerine, posta kuruluşlarından gümrük birimlerine kadar farklı kurumlarda daha fazla farkındalık ve denetime ihtiyaç var.

Araştırmanın ortaya koyduğu tablo ise internet çağının en sıra dışı pazarlarından birini gözler önüne seriyor: