Elinizde koçan var, peki mülkiyet sorunu çözüldü mü? 2010’da AİHM’nin tanıdığı TMK neden önemli?

1974 sonrası verilen koçanların hukuki geçmişi ve yarım asırlık mülkiyet uyuşmazlıkları, Taşınmaz Mal Komisyonu’nun önemini ortaya koyuyor

AİHM’nin Demopoulos kararıyla etkili iç hukuk yolu olarak kabul ettiği TMK, mülkiyet sorununun çözümünde kritik rol üstleniyor

HER KOÇANIN HİKAYESİ AYNI DEĞİL

Kuzey Kıbrıs’ta bugün kullanılan taşınmazların tamamı aynı hukuki geçmişe sahip değil. 1974 öncesi Türk koçanları, güneyde bırakılan mallara karşılık verilen eşdeğer koçanlar ve devlet tarafından yapılan tahsisler farklı düzenlemelere dayanıyor. Eşdeğer sisteminin temelinde, güneyde taşınmaz bırakan Kıbrıslı Türklerin kayıplarının karşılanması bulunuyor. Ancak KKTC’de düzenlenen bir koçan, taşınmaz üzerindeki bütün uluslararası mülkiyet iddialarının kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmiyor.

AİHM’DEN TARİHİ DEMOPOULOS KARARI

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2010’daki Demopoulos ve Diğerleri/Türkiye kararında Taşınmaz Mal Komisyonu’nu etkili bir iç hukuk yolu olarak kabul etti. Böylece Kıbrıslı Rumların kuzeyde bıraktıkları taşınmazlara ilişkin şikâyetlerinde başvurabilecekleri bir mekanizma tanındı. TMK; tazminat, takas ve belirli koşullarda iade seçenekleri sunuyor. Mahkeme, aradan geçen zamanı ve mevcut kullanıcıların durumunu da dikkate alarak her uyuşmazlığın mutlaka taşınmazın iadesiyle sonuçlanması gerekmediğini ortaya koydu.

TMK’NIN GÜCÜ, DAHA FAZLA MÜLKİYET DOSYASININ ÇÖZÜLMESİNDE

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 2010 tarihli Demopoulos kararıyla etkili iç hukuk yolu olarak kabul ettiği Taşınmaz Mal Komisyonu, mülkiyet uyuşmazlıklarını tazminat, takas ve belirli koşullarda iade yoluyla çözüme kavuşturuyor. Kilisenin de başvuruları caydırdığı yönündeki iddiaların ayrıca belgelenmesi gerekiyor. TMK’nın hukuki konumunu güçlendirmek için daha fazla kaynak ayrılması, işlemlerin hızlandırılması ve daha çok hak sahibinin tazmin edilmesi önem taşıyor. Böylece hem bireysel mülkiyet uyuşmazlıkları çözüme kavuşturulabilir hem de başvuruların daha hızlı sonuçlandırılması ve daha fazla hak sahibinin tazmin edilmesi sağlanabilir. Peki TMK için toplandığı belirtilen milyonlarca sterlin nerede? Komisyonun kararlarını uygulayabilmesi için gereken kaynak neden tartışma konusu? Detaylar bir sonraki yazı dizisinde…