“Gateway”, Artemis programına rakip olarak görülüyor
Çin ve Rusya, 2035 yılına kadar Ay'da otomatik nükleer santral kurmayı planlıyor. Deutsche Welle'nin haberine göre, bu hafta Rus uzay ajansı Roscosmos ile Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) arasında projeye ilişkin bir iş birliği anlaşması imzalandı.
Santral, önerilen Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu’nun (ILRS) bir parçası olacak ve Ay’ın uzun vadeli keşfine olanak sağlayacak enerjiyi sağlayacak. MLIS, Gateway ismiyle yörüngede bir ay uzay istasyonu kurmayı planlayan ABD öncülüğündeki Artemis programına rakip olarak görülüyor.
Artemis, NASA’nın yanı sıra Avrupa Uzay Ajansı’nın üye ülkeleri de dahil olmak üzere 55 ülkenin uzay ajansını da kapsıyor.
ULUSLARARASI AY ARAŞTIRMA İSTASYONU NEDİR?
MLIS projesi, Ay’ın güney kutbundan 100 kilometre uzaklıkta, Ay’da bir araştırma üssü oluşturmayı amaçlıyor. Uzun vadeli otonom operasyonlar ve kısa vadeli insanlı görevler içerecek.
Roscosmos yaptığı açıklamada, “İstasyon, Ay’da insan varlığı olasılığıyla birlikte uzun vadeli insansız operasyonlar için temel uzay araştırmaları yürütecek ve teknolojileri test edecek.” dedi.
İlk olarak 2017 yılında duyurulan MLIS’e Pakistan, Venezuela, Belarus, Azerbaycan, Güney Afrika, Mısır, Nikaragua, Tayland, Sırbistan, Senegal ve Kazakistan’dan katılım sağlanıyor. Çin’in ay keşif programının baş tasarımcısı Wu Weiren, geçen yıl yaptığı açıklamada, ülkenin Proje 555″ kapsamında 50 ülke, 500 uluslararası araştırma kurumu ve 5 bin yabancı araştırmacıyı MLIS’e davet edeceğini belirtmişti.
MLIS’in bilimsel araştırma merkezi olma hedefinin yanı sıra Ay’ın doğal kaynakları da ilgi çekici bir olasılık. Ay’ın bazı kısımlarının gerçekte kime ait olduğu sorusu hukuk uzmanları arasında hararetle tartışılıyor.
ÇİN UZAY ARAŞTIRMALARINDA LİDER OLACAK MI?
MLIS, Çin’in uzay araştırmaları ve bilimsel araştırmalarda lider olma misyonunun bir parçasıdır.
İlk adımlar 2028 yılında Çin’in Chang’e 8 misyonuyla atılacak. Bu aynı zamanda Çin’in Ay yüzeyine ilk astronotu indirme girişimi olacak. 2013’ten beri Pekin, 2011’den beri Ay’a insansız keşif araçları indiriyor ve bilim insanları, “Ay’ın karanlık yüzü” de dahil olmak üzere Ay yüzeyini haritalayan görevler yürütüyor. Haziran 2024’te Çin, bu yarımküreden taş toplamayı başaran ilk ülke oldu.
