Hayatta bir amacı olanlar daha yavaş yaşlanıyor olabilir
Yeni bir araştırma, yaşamında güçlü bir amaç ve yön duygusu bulunan kişilerin biyolojik olarak daha yavaş yaşlanabileceğine işaret ediyor. Araştırmada, amaç duygusu yüksek ve düşük kişiler arasında bazı ölçümlerde yaklaşık iki yıllık biyolojik yaş farkı görüldü.
ABD’de 50-98 yaş arasındaki 1.572 kişinin verilerini inceleyen araştırmacılar, katılımcıların yaşam amaçları ile DNA’daki yaşlanma belirtileri arasındaki ilişkiyi araştırdı. Katılımcıların ortalama yaşı yaklaşık 70’ti.
Araştırmada kişilere hayattaki hedefleri, yaşamlarının bir yönü olup olmadığı ve günlük faaliyetlerini ne ölçüde anlamlı bulduklarına ilişkin sorular yöneltildi. Ardından kan örneklerinden elde edilen DNA metilasyonu verileri kullanılarak biyolojik yaşlanmayı ölçen 13 farklı “epigenetik saat” incelendi. Sonuçlar, güçlü bir yaşam amacı bildiren kişilerin, sağlık ve uzun yaşamla ilişkili dört epigenetik yaşlanma ölçümünde daha “genç” değerlere sahip olduğunu ortaya koydu.
Amaç duygusu en yüksek kişilerle en düşük kişiler karşılaştırıldığında, dört ölçümde ortaya çıkan tahmini biyolojik yaş farkının ortanca değeri yaklaşık iki yıl oldu.
SAĞLIKLI YAŞAM ALIŞKANLIKLARI ETKİLİ OLABİLİR
Araştırmacılar sonuçların, “hayatta bir amaç edinmenin insanı doğrudan genç tuttuğu” şeklinde yorumlanmaması gerektiğini özellikle vurguladı.
Sigara ve alkol kullanımı, fiziksel aktivite ve vücut kitle indeksi gibi yaşam tarzı faktörleri hesaba katıldığında söz konusu ilişkinin belirgin biçimde zayıfladığı görüldü. Bu durum, yaşam amacı güçlü kişilerin daha sağlıklı davranışlara sahip olmasının biyolojik yaşlanmadaki farklılığın bir bölümünü açıklayabileceğini düşündürüyor.
Çalışmanın tek bir zaman noktasındaki verilere dayanması nedeniyle neden-sonuç ilişkisi de kurulamadı. Araştırmacılar, güçlü bir amaç duygusunun yaşlanmayı yavaşlatıp yavaşlatmadığının anlaşılması için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Bulgular yine de psikolojik ve sosyal faktörlerle sağlıklı yaşlanma arasındaki ilişkinin anlaşılması açısından yeni ipuçları sunuyor.
YAŞAMA AMAÇ KATMANIN YOLLARI
Uzmanlar, yaşam amacının mutlaka büyük hedefler anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Yeni bir şey öğrenmek, düzenli egzersiz yapmak, sosyal ilişkileri canlı tutmak, gönüllü çalışmalara katılmak, bir hobi edinmek, başkalarına yardımcı olmak ve her gün için küçük hedefler belirlemek yaşamın daha anlamlı hissedilmesine katkı sağlayabiliyor. Araştırmalar, özellikle sosyal bağların korunması, fiziksel olarak aktif kalmak ve kişinin kendisini değerli hissettiren uğraşlara zaman ayırmasının sağlıklı yaşlanmayla ilişkili olduğunu gösteriyor.
