Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Cumhuriyet Meclisi’nde kabul edilen yasa kapsamında, bir zanlının veya henüz mahkûm olmamış bir kişinin yargılandığı suçla ilgili olarak ya da aynı davada şikayetçi veya tanık konumundaki kişilerin açık isim ve fotoğraflarının kamuya açık şekilde yayımlanması suç sayılacak.
Düzenlemeye göre yasağa aykırı davranan kişiler para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek. Vatandaşlara asgari ücretin iki katına kadar, basın mensuplarına ise asgari ücretin dört katına kadar para cezası verilebilecek.
Yasada, isim ve fotoğraf kullanılmaksızın olayın veya yargı sürecinin haber değeri taşıyan yönlerinin kamuoyuna aktarılmasının suç teşkil etmeyeceği ve bu tür yayınların basın ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirileceği belirtildi.
Yasayla birlikte mevcut sistemde yer alan ilk soruşturma mekanizmasına ilişkin düzenlemelerde değişikliğe gidildi. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülmesi gereken davalarda sanıkların doğrudan ağır cezaya havale edilmesi öngörülürken, ilk soruşturmaya ilişkin çok sayıda madde yürürlükten kaldırıldı.
Yeni düzenlemeyle Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanacak kişilere iddianame ile birlikte Başsavcılık dosyasında bulunan ifadeler ve emare niteliğindeki belgelerin verilmesi zorunlu hale getirildi. Aynı hak seri yargılamalar için de tanındı.
Yasa kapsamında ekonomik durumu yetersiz olan veya savunmasız durumdaki zanlı ve sanıklara mahkeme kararıyla avukat atanmasına ilişkin hükümler de genişletildi. Sosyal Hizmetler Dairesi tarafından yoksul olduğu belgelenen kişilere Barolar Birliği aracılığıyla avukat atanabilecek ve ücretleri devlet tarafından karşılanacak.
Tutukluluk ve kefalet uygulamalarına ilişkin düzenlemeler de yasada yer aldı. Seri yargılamalarda her bir tutukluluk süresinin sekiz günü geçemeyeceği hükme bağlandı. Sanık hakkında yürürlükte bir teminat emri bulunması halinde, bu emrin yetersiz olduğuna dair güçlü gerekçeler sunulmadıkça tutuklama kararı verilemeyecek.
Kefaletle serbest bırakılan bir kişinin ülkeyi terk etmeye hazırlandığı yönünde kanaat oluşması durumunda ise mahkemeye yeniden tutuklama yetkisi verildi.
Düzenlemeyle birlikte iddia makamının duruşmada çağırmayı planladığı tanıkların isimlerinin iddianamede yer alması zorunlu hale getirildi. İddianamede ismi bulunmayan kişilerin sonradan tanık olarak çağrılabilmesi belirli şartlara bağlandı.
Savunma tarafı da mahkemede kullanmayı planladığı belgeleri, tanık dinlenmeden en az üç gün önce Başsavcılığa iletmekle yükümlü olacak.
