Kıbrıs’ın nadir koyun ırkı şap tehlikesiyle karşı karşıya

Nadir bir Kıbrıs koyun ırkının (yağ kuyruklu koyun) yetiştirildiği çiftlik, şap hastalığı vakalarının görüldüğü yerler listesine eklendi.

Güney Kıbrıs’ta Dromolaksia’daki (Larnaka’ya bağlı Mormenekşe) B hayvancılık bölgesinde bulunan çiftlik, bu özel ırkın mevcut popülasyonunun yaklaşık %50’sini barındırıyor.

Kıbrıs Haber Ajansına (KHA) konuşan çiftlik sahibi Kostas Mouskos, yağlı kuyruklu koyun olarak bilinen bu türün ada genelinde sadece 1.100 adet (bin 100) kaldığını, bunların 500’ünün ise kendi çiftliğinde bulunduğunu söyledi. Bu rakam, adadaki toplam koyun popülasyonunun yalnızca %0,44’üne denk geliyor ve tür ciddi bir yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.

Mouskos, test sonuçlarının açıklanmasının ardından, ırkın nadirliğini ve Kıbrıs tarımsal mirası açısından taşıdığı önemi gerekçe göstererek, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’e, Veteriner Hizmetleri Dairesine ve Tarım Bakanlığına başvurarak çiftliğinin toplu itlaf kararından muaf tutulmasını talep etti.

NADİR IRKLARI KORUMA PROGRAMINA DAHİL

Avrupa Birliği’nin nadir tarım ırklarını koruma programına dâhil olan çiftliğin, Kıbrıs Teknoloji Üniversitesi (TEPAK) ile iş birliği içinde koyunların genetik iyileştirmesi ve süt veriminin artırılmasına yönelik bilimsel çalışmalar yürüttüğü belirtiliyor.

Mouskos, “Burası, genetik olarak doğrulanmış sütçü Kıbrıs koyununun bulunduğu tek çiftliktir ve bu hayvanlar dünyada başka hiçbir ırkla özdeşleşmez. Eğer itlaf yapılırsa, ırk esasen yok olur” ifadelerini kullandı.

1870 yılından beri aile yadigârı olan aynı sürüyü nesiller boyu koruduklarını vurgulayan üretici, “Bu sadece bizim malımız değil, Kıbrıs’ın mirası. Bu hayvanları bu topraklarda tutabilmek için dişimizle tırnağımızla uğraştık. Yüzyıllardır var olan bir ırkı sona erdirecek kişiler olarak tarihe geçmek istemiyordum” dedi.

İTLAF KARARI GELİR Mİ?

Sürünün itlaf edilip edilmeyeceğine ilişkin henüz resmî bir bilgi ulaşmadığını dile getiren Mouskos, süreci kendisi ve tamamı hayvancılıkla uğraşan ailesi için son derece yıpratıcı olarak nitelendirdi. “Çok yıpratıcı bir durum ile karşı karşıyayız. Yarın ne olacağını bilemiyorsun. Bizim için mesele ekonomik olmaktan çok, bir kimlik ve bu ırka karşı duyduğumuz sorumluluk meselesi” şeklinde duygularını dile getirdi.

Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Grubu Başkanı Sotiris Kadis ise KHA’ya yaptığı açıklamada, yağlı kuyruklu koyun ırkının nadirliğine dikkat çekerek, bu hayvanlara sahip çiftlik sayısının son derece sınırlı olduğunu ve sayılarının giderek azalmasından endişe duyduğunu söyledi. Kadis, “Şayet hayvanlar itlaf edilirse, yerli ırklara vurulacak darbe hesaplanamaz boyutlara ulaşır” diyerek ırkın tamamen ortadan kalkma riskine işaret etti.

Kıbrıs Teknoloji Üniversitesi’nden doçent Ouranios Tzamaloukas ise Cyprus Mail’e verdiği demeçte, geriye kalan hayvan sayısının, yağ kuyruklu koyun ırkının devamlılığı için yeterli olmayacağını söyledi.

AB düzenlemelerine göre, üye devletler, hastalık kontrolünün tehlikeye atılmaması koşuluyla, yüksek genetik veya kültürel değere sahip ırklar için genel itlaf uygulamasından muafiyet talep edebilirler.