ARTUN ÇAĞA
Sektör tek bir kaynağa (Türkiye) bağımlı hale geldi, “sürdürülebilir turizm” tartışmaları arttı
TC vatandaşı turist sayısı 2025’in Ocak-Kasım döneminde %14 arttı, yabancı turistteki kayıp ise %15’e dayandı
“Yabancı turist” grubundaki düşüş, döviz cinsi turizm gelirlerinde ciddi kayıplar yarattı
TURİST ARTTI AMA
Turizm Bakanlığı’nın 2025 yılı Ocak-Kasım verileri, sektörün büyüme dinamiklerindeki ciddi eksen kayması olduğunu bir kez daha ortaya koydu. 11 aylık periyotta otellerde konaklayan kişi sayısı 1 milyon 302 bin 379 kişi olarak açıklandı. “Yerli turistlerle” bu sayı 1 milyon 356 bin 697 kişiye çıkıyor. Toplam konaklama sayısı geçen yıla kıyasla %7.6 artsa da sektörün neredeyse tamamının tek bir kaynağa (Türkiye) bağımlı hale gelmesi, “sürdürülebilir turizm” tartışmalarını alevlendirdi.
TÜRKİYE BAĞIMLILIĞI
Verilere göre, turistik tesislerde konaklayan “yabancı turistler” içinde Türkiye Cumhuriyeti (TC) vatandaşlarının payı %82.58’e ulaştı. Geçen yılın aynı dönemine göre %14.2 artış gösteren TC uyruklu turist sayısı 1 milyon 075 bin kişiye çıkarak rekor kırdı. Sektör temsilcileri bu artışı “can suyu” olarak nitelendirse de pazar çeşitliliğinin azalması ekonomik bir risk olarak görülüyor.
“DÖVİZ KAYNAĞI TURİSTLER” AZALDI
Açıklanan 11 aylık verilerin en çarpıcı detayı, harcama potansiyeli yüksek olan “3. Ülke” (diğer) uyruklu turistlerdeki kronik düşüş oldu. Bu gruptaki turist sayısı %12.1 oranında azalarak 226 bin 871 kişiye geriledi. Daha da kritik gelişme; bu turist grubunun geceleme sayısındaki %14.7’lik sert düşüş oldu. Bu veri, döviz harcayan yabancı turistin hem daha az geldiğini hem de gelenin ülkede daha kısa süre konakladığını kanıtlıyor.
VATANDAŞ OTELİ UNUTTU
Turizm Planlama Dairesi’nin verilerine göre yerli turistin (KKTC vatandaşları) tesis kullanımında da daralma gözlendi. Otellerde konaklayan KKTC vatandaşı sayısı %12 azalarak 54 bin seviyesine gerilerken, geceleme sayısındaki kayıp ise %15.5’i buldu. Bu durum, yerel halkın alım gücünün turistik tesis fiyatları karşısında zayıfladığı şeklindeki yorumları destekliyor.
KİM NE KADAR KALIYOR?
Sektörün genel ortalama konaklama süresi 3.08 gece olarak hesaplanırken, gruplar bazında ciddi farklar gözlendi: 3. Ülke Vatandaşları 4.46’lık geceleme ile en yüksek verimi sağlarken, TC vatandaşları otelde 2.84 gece; KKTC vatandaşları ise 2.02 gece konaklıyor.
