ARTUN ÇAĞA
İş insanlarının %33’ü son bir yılda kendisinin veya bir tanıdığının “rüşvet verdiğini” söyledi
Her 3 iş insanından 2’si KKTC’de rüşvet ve yolsuzluğun ‘çok yaygın’ olduğu fikrinde
İş insanları, yolsuzluk ve rüşvetten en fazla siyasetçileri ve üst düzey memurları sorumlu tutuyor
KÖTÜYE GİDİYORUZ
“Kuzey Kıbrıs Yolsuzluk Algısı: 2025 Raporu” kapsamında iş insanları ile yapılan anketten yine çarpıcı sonuçlar çıktı. İş dünyası, “iyiye doğru değil kötüye doğru gidiş olduğu” görüşünü ortaya koyarken, yolsuzluk ve rüşvete yapılan vurgular dikkati çekti. Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) Kıbrıs Ofisi ile akademisyenler Ömer Gökçekuş ve Sertaç Sonan tarafından hazırlanan rapor; Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün (Transparency International, TI) Yolsuzluk Algı Endeksi (Corruption Perceptions Index, CPI) metodolojisi temel alınarak hazırlandı.
İŞ DÜNYASI VE RÜŞVET
Açıklanan raporda en çok ilgi çeken kısım iş insanlarının %73’ünün KKTC’de rüşvet ve yolsuzluk olduğuna yönelik yaygın algısı oldu. İş insanlarının %72’si ise bunun çok ciddi bir sorun oluşturduğuna işaret ederken, %33’ü son bir yılda işinin yürümesi için “rüşvet verdiğini veya bir tanıdığının rüşvet verdiğini” açıkça itiraf etti, %13’ü “cevap vermedi”. İş insanlarının cevaplarına dayanan raporda, siyasiler ve atadıkları üst düzey memurlar yine hedef tahtasında kaldı. İlginç sonuçlardan biri ise “torpil ve yolsuzluğa karşı toleransın” %3’ten %11’e çıkması oldu.
ANKETİN DİKKAT ÇEKİCİ VERİLERİ:
* Her 3 iş insanından 2’si yolsuzluğun ve rüşvetin arttığını savundu.
* %33: Rüşvet verdiğini/bir tanıdığının rüşvet verdiğini söyledi.
* %63: “Rüşvet” iş yapanın önündeki en büyük engel
* %62: Siyasetçiler ve üst düzey memurlar kamu kaynaklarını istismar ediyor.
* %39: Yolsuzluğa karışanlar “hiçbir zaman” cezalandırılmıyor.
* Rüşvet veya el altından fazladan ödemenin en yaygın olduğu durumlar:
– Kamuya ait bina ve arazilerin tahsisi/kiralanması: %64
– Kamu ihaleleri ve izin/lisans işlemleri: %60
– Vakıf malların kiralanması, dış ticaret ve çalışma izni işlemleri: %59
* Rüşvette en yaygın üç gerekçe:
1) İşleri hızlandırmak (%49)
2) İşleri tamamlayabilmek (%33)
3) İşin maliyetini azaltmak (%9)
* Yolsuzluk ve Rüşvetin “en çok yaygın” olduğu gruplar:
– Üst kademedeki memurlar (%62)
– Başbakan ve Bakanlar (%59)
– Milletvekilleri (%55)
– Alt kademedeki memurlar (%49)
