-Artun Çağa
Toprak Ürünleri Kurumu’nun (TÜK) “Kısa vadeli finansman ihtiyacının
karşılanması amacıyla” 9 Ocak-7 Mart tarihleri arasında 4 kez iç borç aldığı saptandı. 9 Ocak’ta 1 milyon 012
bin dolar (30,1 milyon TL); 31 Ocak’ta da 2 milyon 021 bin dolar (61,2 milyon TL), 7 Mart’ta 1 milyon 009 bin
ve 3 milyon 033 bin dolar borç alındı. 2023 yılı içinde TÜK için Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS)
ihracı yöntemiyle” dolar cinsinden tam “14” kez, 2022’de de 8 kez iç borçlanmaya gidilirken, borçlanmaların
mali boyutu 74 milyon 543 bin doları (1 milyar 634 milyon TL) geçti.
BORÇ STOKU 7 MİLYON DOLAR
Maliye Bakanlığı’nın Merkez Bankası aracılığıyla 2022 ve 2023 yılında
TÜK için sağladığı 67 milyon 467 bin dolarlık borcun tümü Mart başıunda vadesi geldiği için ödendi. Ancak,
Merkez Bankası’nın DİBS stoku verilerine göre TÜK’ün 12 Mart 2024 itibarıyla vadesi gelmeyen net borç
stokunun 7 milyon 075 bin dolar (yaklaşık 219,4 milyon TL) olduğu dikkati çekiyor.
İKRAZ SÖZLEŞMESİ
Maliye’nin TÜK için yaptığı iç borçlanmalar ikrazen ihraç edilen ‘Özel Tertip Hazine
Bonosu’ olarak gerçekleştiriliyor. KKTC Merkez Bankası verilerine göre bu yöntemle ilgili ABD Doları
bazındaki ilk işlem 2 Ağustos 2022’de kaydedildi. İkrazen ihraç edilen hazine bonoları bedelinin aynı şartlarda
geri ödenmesi için TÜK ile Maliye arasında “ikraz sözleşmesi” imzalanıyor. Ayrıca, yabancı para cinsinden
yapılan borçlanmalarda kur riski üstlenmemek amacıyla borçlanılan miktarlar SWAP işlemi ile Türk Lirası’na
dönüştürülerek kullanılıyor. Maliye çevreleri, kurumlar için ardı ardına yapılan borçlanmaların büyük
bölümünün senet yenilemesi olduğuna da işaret ediyor.
