ARTUN ÇAĞA
“Kuzey Kıbrıs’ta Yolsuzluk Algısı 2025 Raporu’nda “iş insanları anketinden” ortaya çıkan çarpıcı gerçek:
KKTC 180 ülke arasında 150’inci sıraya düşerken, güney Kıbrıs 49’uncu; Türkiye 124’üncü oldu
CENDEREYE SIKIŞAN ÜLKE
Uluslararası Şeffaflık Örgütü (TI) kriterlerine göre hazırlanan “Kuzey Kıbrıs’ta Yolsuzluk Algısı 2025 Raporu” sonuçları dün açıklandı. Rapor, KKTC’de her geçen yıl yolsuzluk algısının daha da arttığını gösterirken, çalışmada ortaya çıkan veriler, ülkenin “yolsuzluk, rüşvet, rant ve kara para” cenderesi içinde sıkıştığına da işaret ediyor. Akademisyenler Ömer Gökçekuş ve Sertaç Sonan tarafından, düşünce kuruluşu Friedrich Ebert Vakfı’nın (FES) destekleriyle hazırlanan rapor, Remzi Kitabevi’nde düzenlenen bir toplantıyla açıklandı.
180’LİK LİSTEDE 150’İNCİ
Rapor, KKTC’nin yolsuzlukta az gelişmiş ülkeler liginde kaldığını bir kez daha Ortaya koydu. Rapora göre, ülkenin 2025 Yolsuzluk Skoru (TI-CPI), 100 üzerinden 24 olurken, 180 ülke arasında 140’ıncı sıradan 150’inci sıraya yuvarlandı. TI tarafından incelenen ülkelerin “Yolsuzluk Algı Endeksi” ortalama puanı 42 olurken, KKTC; az gelişmiş ülkelerle aynı sıraları paylaştı. KKTC’nin puanı; Papua Yeni Gine, Bangladeş, Uganda gibi ülkelerin altında kalırken; Kongo, Çad, Zimbabwe gibi ülkelerle aynı düzeyde hesaplandı. Listede Güney Kıbrıs 55 puanla 49’uncu; Türkiye 31 puanla 124’üncü sırada gösterildi. 2025’te en temiz üç ülke, 2024’te olduğu gibi; Danimarka, Finlandiya ve Singapur şeklinde sıralandı.
“RÜŞVET VERİYORUZ”
Yolsuzluk raporu hazırlanırken görüşülen iş insanlarının büyük çoğunluğu ‘yolsuzluk’, ‘rüşvet ve ‘rant’tan şikayet ederken, kara paraya yapılan vurgular da dikkati çekti. İş insanlarının %33’ü rüşvet verdiğini söylerken, rüşvetin yaygın olduğu alanlar şöyle sıralandı:
1) Kamuya ait arazi ve binaların tahsisi/kiralanmasında (%64),
2) Kamu ihaleleri ve izinlerde (%60),
3) İthalat/ihracat işlemleri; çalışma izni işlemleri ve Vakıflar İdaresi’ne ait malların kiralanması %59
