Süreç giderek ciddileşiyor

Bölgesel koşullar ve yeni konjonktür Kıbrıs sorununu tarihe gömebilir

Rumların “federasyon”, Türklerin “konfederasyon” diyebileceği türden ‘gevşek’ bir model hazırlanıyor

“Garantiler” konusundaki anlaşmazlık, “NATO şemsiyesi altında bir güvenlik düzeni” ile aşılacak

BU KEZ AB DEĞİL NATO

Yarım asrı aşkın bir süredir devam eden Kıbrıs sorununda, bu kez çözüm kapısının aralandığına ilişkin değerlendirmeler giderek güçleniyor. BM’nin 2026’da yeni bir plan sunmaya hazırlandığı yönündeki bilgiler, çeşitli diplomatik kulislerle detaylandırılıyor. Güneyde yayınlanan Politis’te önceki gün yayınlanan ve BM planının ayrıntılarını veren haber, ciddi tartışmaları da beraberinde getirdi. Söz konusu haber, yıllarca “AB” ekseninde konuşulan çözümün, bu kez “NATO” perspektifinden ele alındığını ortaya koyuyor.

“GEVŞEK” BİR MODEL

Diplomatik çevrelerde konuşulanlara göre, Guterres’in temsilcisi Holguín’in ne klasik federasyona ne de iki ayrı devlete dayanan bir çözüm arıyor. Bunun yerine AB içinde daha esnek bir ortaklık modeli üzerinde çalışılıyor. En ciddi görüş ayrılıklarından birisini oluşturan “garantiler” konusunda ise “NATO şemsiyesi altında yeni bir güvenlik düzeni”nden söz ediliyor. Güney Kıbrıs’ın NATO ülkeleriyle bir süredir geliştirdiği askeri anlaşmaların da bu süreçle birlikte okunabileceği değerlendiriliyor.

YENİ PLANIN BAZI DETAYLARI

İki kurucu devlet ve iki ayrı meclis olacak

Maraş, Güzelyurt ve bazı bölgeler Rumlara iade edilecek

Türk tarafının siyasi eşitliği ve ayrı siyasi kimliği tanınacak

Merkezi hükümetin yetkileri oldukça sınırlı tutulacak

Maliyenin yönetimi ve vatandaşlık işleri merkezi hükümette olacak

Merkezi hükümette sadece 5-6 bakan bulunacak

Ortak konular için üst düzey bir federal konsey oluşturulacak

Başkanlık konseyi kurulacak; dönüşümlü başkanlık yapılacak

“Etkin katılım” çerçevesinde bazı kararlarda Türk oyu belirleyici olacak

NATO şemsiyesi altında yeni bir güvenlik düzeni oluşturulacak

Adada Türk, Yunan, İngiliz, Fransız ve Amerikan orduları bulundurulacak

Anlaşma sonrası 2-3 yıllık geçiş süreci uygulanacak

Kuzeyin AB’ye entegrasyonu için özel süreç başlatılacak

Uzlaşma ve toplumsal barış için “Bilgeler Grubu” oluşturulacak

Turizm ve inovasyon gibi konularda ortak teknokrat ekipler kurulacak