Beden kütle indeksi normal aralıkta olan birçok bireyde, vücut kompozisyonu ve metabolik parametreler aynı ölçüde sağlıklı bir tabloyu yansıtmayabiliyor.
Literatürde “Metabolically Obese Normal Weight” (MONW) olarak tanımlanan bu durum, kilosu normal aralıkta olan ancak metabolik açıdan obeziteye benzer riskler taşıyan bireyleri ifade eder. Bu kişilerde özellikle visseral yağ dokusunda artış, insülin direnci, trigliserid yüksekliği, HDL düşüklüğü ve düşük dereceli kronik inflamasyon görülebilir. Yani toplam vücut ağırlığı normal olsa da yağ dağılımı ve kas kütlesi dengesi metabolik açıdan risk oluşturabilir.
Araştırmalar, normal kiloda olup yağ oranı yüksek bireylerde kardiyovasküler hastalık ve Tip 2 diyabet riskinin anlamlı düzeyde arttığını göstermektedir. Özellikle abdominal yağlanma, normal BKİ’ye rağmen bağımsız bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle yalnızca kilo değil, vücut kompozisyonu ve yağın lokalizasyonu da değerlendirilmelidir.
Bu tablo çoğunlukla modern yaşamın sonucudur. Hareketsizlik, direnç egzersizinin yetersizliği, düşük protein alımı, kronik stres ve uyku düzensizlikleri kas kütlesinin azalmasına; buna karşılık yağ oranının artmasına neden olabilir. Kişi kilo almadan da metabolik olarak dezavantajlı bir profile kayabilir.
Kas dokusu metabolik olarak aktif bir dokudur. Glukoz metabolizması, insülin duyarlılığı ve bazal enerji harcaması üzerinde belirleyici rol oynar. Kas kütlesindeki azalma, yağ oranı artmasa bile metabolik sağlığı olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca tartı üzerinden yapılmamalıdır. Bel çevresi ölçümü, vücut yağ yüzdesi, kas kütlesi analizi ve biyokimyasal parametreler birlikte ele alınmalıdır.
Hedef yalnızca kilo kaybı değildir; vücut kompozisyonunu optimize etmek ve metabolik dayanıklılığı artırmaktır.
Çünkü metabolik güç, görünümden daha belirleyicidir
