Silah ambargosunun kaldırılması gerdi

GIYNIK GAZETESİ ÖZEL

Doğu Akdeniz krizinde yeni boyut: ABD Rumlara silah ambargosunu kaldırdı.

Amerika Birleşik Devletleri’nin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne 33 yıldan sonra Güney Kıbrıs’a uyguladığı silah ambargosunu kaldırması, gerek Kıbrıs sorunu gerekse de bölge barışı açısında son derece yanlış bir karar olarak değerlendirildi.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Anastasiadis ile yaptığı telefon görüşmesinde, silah ambargosunun 2021 mali yılı için kaldırdığını bildirmesi, Doğu Akdeniz’de yaşanan gerginliğin yeni bir unsuru olarak dikkati çekti.

Bu kararın Doğu Akdeniz’de doğalgaz rezervleri üzerinden ortaya çıkan Türkiye Yunanistan, Güney-Kuzey Kıbrıs gerilimini derinleştireceği savunuluyor.

DOĞU AKDENİZ’DE ANLAŞMAZLIK NEDİR?

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’in doğal kaynaklarındaki hak iddiasını sahada sismik araştırmalarla sürdürmesi başta Yunanistan olmak üzere bölge ülkelerinin tepkisini çekiyor. Gelişmeleri uzun yıllardır yakından izleyen Türk enerji uzmanlarına göre Navtex (seyrüsefer bildirimi) ilanları Akdeniz’deki kıyıları düşünüldüğünde Türkiye’nin en doğal hakkı, Yunanistan’ın çıkışları ise aşırı iddialar içeriyor.

Türkiye, Kıbrıs’ın kıta sahanlığındaki ve Akdeniz’deki doğal kaynaklar konusunda sadece Rum kesiminin hak iddia edemeyeceği görüşünü koruyor. Türkiye, Kıbrıs’ın kuzeyinde son yıllarda yürüttüğü sismik araştırma çalışmalarını Libya ile de işbirliğine giderek Akdeniz’de arama yapma hakkına dönüştürdü.

Türkiye’nin özellikle bölgeye Oruç Reis sondaj gemisini savaş gemileriyle birlikte göndermesi, enerji kaynakları konusunda Yunanistan ve Türkiye arasında süregelen anlaşmazlığın giderek derinleşmesine neden oldu.

TÜRKİYE-YUNANİSTAN GERİLİMİ ARTIYOR

Doğu Akdeniz’deki doğalgaz rezervlerindan kaynaklanan gerilim giderek büyüyor. Geçtiğimiz günlerde her iki ülke de karşılıklı askeri manevralar açıkladı. Yunanistan, Girit adasının güneyinde bir askeri tatbikat planladıktan sonra, Türk Savunma Bakanlığı aynı bölgede ve aynı zamanda kendi manevrasını ilan ederek karşılık verdi. Hegemonya kavgasında Türk sermaye devletiyle karşı karşıya gelen Fransa ve İtalya, Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile birlikte Doğu Akdeniz’de tatbikat yaptı. Türkiye’nin benzer adımı da gecikmedi.

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de Yunan adaları açıklarında doğalgaz arama çalışmaları yapması Yunanistan tarafından yasadışı bulunurken, Avrupa Birliği de Türkiye’nin eylemlerini kınadı. AB, Ankara’dan bunları durdurmasını istedi.

Türkiye ise doğalgaz sondajı yapılan suların ülkenin kıta sahanlığına ait olduğu görüşünü savunuyor. Yunanistan, Oruç Reis’in araştırmaları devam ettiği müddetçe diyaloğu kabul etmeyeceğini söylerken, TC Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Türkiye’nin “geri adım atmayacağını” vurguluyor

Anlaşmazlık, AB tarafından son derece tehlikeli kabul ediliyor. Aynı askeri ittifaka, NATO’ya dahil olan iki ülke arasında askeri bir çatışmanın bile mümkün olabileceği öngörülüyor. Almanya anlaşmazlıkta arabuluculuk yapmaya çalışıyor ancak, şimdilik bir uzlaşma ortada yok.

SİLAH AMBARGOSUNUN KALDIRILMASI GERDİ 

Doğu Akdeniz’de tüm bu gelişmeler yaşanırken, ABD’nin Rum yönetimine yönelik silah ambargosunu 2021 mali yılı için kaldırdığı haberi geldi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 Aralık 2019’da imzaladığı, “2020 Mali Yılı Ulusal Savunma Yetki Yasası” ve “İlave Konsolide Tahsisatlar Yasası” kapsamında ABD’nin 1987’den beri GKRY’ye uyguladığı silah ambargosunun kaldırılması öngörülüyordu. Trump, silah ambargosunun kaldırılması yetkisini 14 Nisan’da imzaladığı kararname ile Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’ya devretmişti.

KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Başbakan Ersin Tatar ile Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay, ABD’nin, Rum Yönetimi’ne yönelik silah ambargosunu kaldırma kararına tepki gösterdi.

Türkiye’nin konuyla iilgili tepkileri de gecikmedi.

KİM NE DEDİ?

Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı: ABD’nin bu yanlış kararı, Rum tarafını Kıbrıs’ta kapsamlı çözüme ulaşılması yönünde cesaretlendirmez ve barışa hizmet etmez. Aksine Rum tarafının müzakere masasının dışında kalmasına yardımcı olur.

Başbakan Ersin Tatar: ABD’yi kınıyor, derhal bu yanlıştan dönmeye davet ediyorum. Türkiye ve onun desteklediği KKTC asla haklarından vazgeçmeyecektir. Yapılması gereken gerginliği artırmak değil gerçekleri görerek barış yoluna gelmektir.

Dışişleri Bakanı Kudret Özersay: Kıbrıs Rum siyasi liderliğinin bu şekilde sırtının sürekli olarak sıvazlanması maalesef Doğu Akdeniz’de tek yanlı ve haklarımızı gasp etmeye dönük tutumunda daha da ısrarcı olmasına yardımcı olacaktır.

CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman: ABD’nin bu kararı ve Anastasiadis’in belirttiği ‘memnuniyet’ kabul edilemez ve akıl yoluyla gözden geçirilmeye muhtaçtır. Çünkü aklın yolu barıştır.

Milletvekili Serdar Denktaş: ABD’nin 33 yıldan sonra Güney Kıbrıs’a uyguladığı silah ambargosunu kaldırdığını açıklaması gerek Kıbrıs sorunu gerekse de bölge barışı açısında son derece yanlış bir karardır.

TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay: Bölgede çatışma riskini artıracak bu tür yaklaşımlara karşı Türkiye olarak KKTC’nin ve Kıbrıs Türkü’nün güvenliğini, huzur ve refahını garanti altına alacak adımları atmaya devam edeceğiz.

Ak Parti sözcüsü Ömer Çelik: Yunanistan bugün için Doğu Akdeniz’de bir korsan devlettir. Boyunu aşan işlere kalkışıyor.