İngiltere’de bilim insanları tarafından geliştirilen ve buzdolabında saklanmadan oda sıcaklığında toz halinde muhafaza edilebilen yeni aşı teknolojisinin, aşı israfını önemli ölçüde azaltabileceği bildirildi.
BBC’nin haberine göre, Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü’nün (NIHR) desteğiyle yürütülen çalışmada, araştırmacılar sıvı haldeki tetanoz-difteri aşısını “trehaloz” maddesi kullanarak kuru toz haline dönüştürdü.
Bir yıl boyunca oda sıcaklığında saklanan aşı, daha sonra suyla yeniden sıvılaştırılarak 60 gönüllü üzerinde test edildi. Araştırma sonucunda, buzdolabında muhafaza edilmeyen aşının geleneksel tetanoz-difteri aşısıyla eşdeğer bağışıklık tepkisi oluşturduğu belirlendi.
Araştırmacılar, aşının güvenli ve iyi tolere edildiğini, laboratuvar verilerinin ise etkin bileşenlerin eksi 20 ile artı 40 santigrat derece arasındaki sıcaklıklarda dayanıklılığını koruduğunu gösterdiğini açıkladı.
Yeni teknolojinin, aşıların üretimden uygulanıncaya kadar belirli sıcaklıklarda tutulmasını zorunlu kılan “soğuk zincir” sistemine olan bağımlılığı azaltabileceği belirtilirken, önümüzdeki aylarda 160 gönüllünün katılımıyla daha geniş kapsamlı klinik çalışma yapılacağı bildirildi.
Araştırmacılar, teknolojinin kurak dönemlerde kuruyup yağmur sonrası yeniden canlanan bitkilerden ilham alınarak geliştirildiğini, bu bitkilerin ürettiği “trehaloz” maddesinin kuraklık sırasında hücreleri koruması prensibinin aşıların etkin bileşenlerini korumak için uyarlandığını ifade etti.
Araştırmanın sonuçları, EClinical Medicine dergisinde yayımlandı.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde üretilen aşıların yaklaşık yarısı; taşıma sırasında zarar görmesi, son kullanma tarihinin dolması, kullanılmayan dozlar ve özellikle soğuk zincirin bozulması nedeniyle kullanılamadan imha ediliyor.
