Prof. Dr. Teralı: Bol güneşli Akdeniz’de D vitamini eksikliği bir paradokstur

Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri Üniversitesi (KSTU) Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Kerem Teralı, yıl boyunca bol güneş alan Akdeniz ülkelerindeki bireylerde coğrafi avantajlara rağmen D vitamini eksikliğinin yaygın görülmesine dikkat çekerek bu duruma “Akdeniz paradoksu” adını verdi.

D vitamininin sadece yağda çözünen bir vitamin olmadığını, vücutta bir hormon gibi davranarak kemik sağlığından bağışıklık sistemine, kalp-damar hastalıklarından diyabet ve depresyona kadar pek çok kronik ve ruhsal rahatsızlığın önlenmesinde kritik rol oynadığını belirten Prof. Dr. Teralı, bu önemli molekülün eksikliğinin risklerine değindi.

“Güneşten Kaçınmak Paradoksu Derinleştiriyor”

Kıbrıs’ın da içinde bulunduğu coğrafyada güneşin bol olmasına rağmen neden D vitamini eksikliği yaşandığını açıklayan Prof. Dr. Kerem Teralı, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bu paradoksun başlıca nedenleri arasında; cilt kanseri ve cilt lekelenmesi endişesiyle güneşten kaçınma, yüksek koruma faktörlü güneş kremlerinin yaygın kullanımı, modern yaşamın getirdiği kapalı ortam alışkanlıkları ve koyu tenli bireylerde melanin pigmentinin D vitamini sentezini yavaşlatması yer almaktadır.”

D Vitamini İhtiyacı Nasıl Karşılanmalı?

Vücudun D vitamini gereksinimini karşılamanın en doğal ve etkili yolunun bilinçli güneşlenme olduğunu hatırlatan Teralı, haftada iki veya üç kez, güneş ışınlarının yeterli olduğu 10.00–15.00 saatleri arasında, güneş koruyucu sürmeden kol ve bacakların yaklaşık 15–20 dakika güneş ışığına maruz bırakılması gerektiğini vurguladı. Yağlı balıklar, yumurta sarısı ve karaciğer gibi besinlerin tüketilmesinin faydalı olduğunu ancak tek başına günlük ihtiyacı karşılamaya yetmediğini ifade etti.

“Bilinçsiz Takviye Zehirlenmeye Yol Açabilir”

D vitamini eksikliği saptanan bireylerde damla veya tablet takviyelerinin gerekebileceğinin altını çizen Prof. Dr. Kerem Teralı, uyarılarda bulunarak sözlerini şöyle tamamladı:

“Bilinçsiz ve yüksek dozda D vitamini kullanımı; kanda ve idrarda yüksek kalsiyum seviyelerine, damarlar ile böbrekler gibi yumuşak dokularda kalsiyum birikmesine ve kalp-damar hasarına yol açabileceğinden, takviyelerin mutlaka sağlık profesyonellerinin önerileri doğrultusunda kullanılması büyük önem taşımaktadır.”