Grand Pasha Nicosia
Ezic
Serena Butik
Omag Intense
Shopoint
EMU Kurum İndirimi
ubp2
Visit NCY
SOS Çocukköyü
Piabella
Vestel KKTC
Grand Sapphire Resort
SEMKA
Merit Hotels
Card Plus
Altınbaş Üniversitesi
piyangolar
EkonomiGenelKıbrısManşet

Güney Kıbrıs yabancı yatırımcıyı çekiyor, Kuzey Kıbrıs büyüyen borç stokuyla ayakta kalmaya çalışıyor!

“Kendi ayağımıza kurşun sıktık, altın yumurtlayan tavuğu kestik!” El birliğiyle ekonomiyi batırdınız, şimdi borçlanmayı eleştiriyorsunuz! Kurtuluş formülünüz nerede?

California Restaurant
Airtech Kıbrıs
GAÜ

“Kendi ayağımıza kurşun sıktık, altın yumurtlayan tavuğu kestik!” El birliğiyle ekonomiyi batırdınız, şimdi borçlanmayı eleştiriyorsunuz! Kurtuluş formülünüz nerede?

Müteahhitler iki buçuk yıl önce uyardı: Hükümet de muhalefet de ekonomik risklerden haberdardı!

İçişleri ve maliye bakanlıklarına soru: Devletin gelir kaybını hesapladınız mı?

ÜLKEYİ BU EKONOMİK ÇIKMAZDAN HANGİ MODELLE ÇIKARACAKSINIZ?

“Kendi ayağımıza kurşun sıktık”, “Altın yumurtlayan tavuğu kestik”… YDP Genel Başkanı Erhan Arıklı’nın yabancıların taşınmaz edinmesine getirilen kısıtlamalarla ilgili bu sözleri, iki buçuk yıl önce yapılan uyarıları yeniden gündeme taşıdı. Arıklı, düzenlemelerin yatırımcı güvenini sarstığını ve inşaat sektörüne zarar verdiğini ifade ediyor. Peki bu kararlar alınırken sektörün uyarıları neden dikkate alınmadı? Daha da önemlisi, yasanın ekonomik sonuçlarını değerlendirmekle doğrudan sorumlu olan İçişleri ve Maliye bakanlıkları hangi etki analizini yaptı? O gün yapılan uyarı yalnızca şirketlerin zarar görebileceği değildi. Yatırımın daralmasıyla birlikte devletin tapu harcı, vergi ve diğer gelirlerinin de azalabileceği; istihdamdan ticarete kadar geniş bir ekonomik alanın etkileneceği anlatılıyordu. Hatta sektör temsilcilerinin dikkat çektiği temel tehlike şuydu: Şirketlerden önce devlet ekonomik kayba uğrayacaktı. Bugün ise büyüyen borçlar ve bütçe açıkları üzerinden siyasetçiler birbirlerini eleştiriyor. Ülkeyi bu tablodan çıkaracak plan nerede?

GÜNEY YATIRIMCI ÇEKİYOR, KUZEY BORÇLANMAYLA GÜNDEMDE!

Güney Kıbrıs’ta 2026’nın ilk dokuz ayında yabancılara yapılan taşınmaz devirleri 3 bin 433’e ulaştı. Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27,3 artış yaşandı. İlk on ayda kaydedilen 16 bin 741 satış sözleşmesinin 6 bin 994’ü yabancı alıcılarla ilgiliydi. İlk dokuz ayda tamamlanan devirlerin beyan edilen toplam değeri 3,46 milyar euro oldu. Aynı dönemde Güney Kıbrıs yaklaşık 1,61 milyar euro kamu maliyesi fazlası açıkladı. Kuzeyde ise yatırımcı güveni, taşınmaz edinme kısıtlamaları ve büyüyen kamu borçları tartışılıyor. İki tarafın uluslararası statüsü ve finansmana erişimi aynı değil. Ancak bu farklılık, Kuzey’de alınan kararların ekonomik sonuçlarını sorgulamayı engellemez. Zaten dezavantajlı koşullarda rekabet eden bir ekonominin yatırımcı güvenini korumak için daha dikkatli davranması gerekmez miydi?

İKİ BUÇUK YIL ÖNCE UYARDILAR: HÜKÜMET DE MUHALEFET DE RİSKLERDEN HABERDARDI!

Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği, yasa hazırlanırken hem hükümet hem de ana muhalefet temsilcileriyle görüştü. Birliğin 8 Mayıs 2024 tarihli açıklamasında Başbakan, İçişleri Bakanı, ana muhalefet başkanı ve milletvekilleriyle yapılan temaslar yer aldı. Yatırımcı güveninin zedelenmesi, sektörün daralması, istihdamın ve devlet gelirlerinin etkilenmesi konusunda uyarılar yapıldı. Yasayı hazırlayan ve uygulayan temel makam olan İçişleri Bakanlığı şu sorulara yanıt vermeli: Sektörün uyarıları nasıl değerlendirildi? Hangi ekonomik veriler esas alındı? Alternatif düzenlemeler neden yeterince tartışılmadı? Kapsamlı bir ekonomik etki analizi yapıldı mı? Maliye Bakanlığı’nın sorumluluğu da en az bunun kadar önemli. Tapu harçları, vergiler, sözleşme kayıtları ve sektörden doğan dolaylı kamu gelirleri üzerindeki olası etki hesaplandı mı? Hesaplandıysa neden açıklanmadı? Yapılmadıysa devletin gelirlerini etkileyebilecek böylesine önemli bir karar hangi mali öngörüyle hayata geçirildi? Muhalefetin yaklaşımı da tek sesli değildi. Dönemin CTP Genel Başkanı Tufan Erhürman, 6 Mayıs 2024’te bölgesel kota ve konut projelerinde KKTC vatandaşlarına en az yüzde 30 satış kotası önerdi. CTP, 20 Mayıs’taki nihai yasa oylamasında ret oyu kullandı. Bağımsızlık Yolu ise 23 Mayıs’ta sınırlamaları yetersiz bularak daha fazla kısıtlama istedi. Dolayısıyla hükümetin yasayı kabul etmesiyle muhalefetin tutumlarını aynı hukuki sorumlulukta değerlendirmek doğru değil. Ancak siyasi aktörlerin ekonomik sonuçları değerlendirme ve uygulanabilir alternatif üretme sorumluluğu var.

32,9 MİLYAR TL İÇ BORÇ, 32,5 MİLYAR TL BÜTÇE AÇIĞI!

Eylül 2026 sonunda Devlet İç Borçlanma Senetleri ve Merkez Bankası kısa vadeli avanslarından oluşan iç borç stoku yaklaşık 32,89 milyar TL’ye ulaştı. 2025 sonunda yaklaşık 15,94 milyar TL olan bu iki kalemin toplamı dokuz ayda yaklaşık 17 milyar TL arttı. 2026’nın ilk sekiz ayında Maliye adına yapılan brüt iç borçlanma 54,3 milyar TL’yi aştı. Bu tutarın tamamı yeni borç değil; vadesi gelen borçların yenilenmesini de içeriyor. Ekim ayında iki ayrı tarihte yapılan TL borçlanmalarının toplamı yaklaşık 9,58 milyar TL, bildirilen ortalama yıllık faiz oranı ise yüzde 38,69 oldu. 2027 bütçe tasarısında öngörülen açık 32,5 milyar TL’ye ulaştı. Bu tablo, yüksek faiz ve kısa vadeli borçlanmanın kamu maliyesi üzerindeki baskısını ortaya koyuyor.

BANKALARIN DEVLETE BORÇ VERME KAPASİTESİ DE SINIRSIZ DEĞİL!

CTP Milletvekili Devrim Barçın, 28 Ağustos 2025’te bankaların Maliye’ye borç verme isteğinin azaldığını açıklamış; paylaştığı verilere göre 25 milyon euroluk borçlanma talebine 20,5 milyon euro teklif gelmişti. Ekonomist Yrd. Doç. Dr. Ahmet Melih Karavelioğlu da bankaların devlete kredi verme kapasitesinin öz kaynaklar ve ilgili sınırlarla bağlantılı olduğunu belirtmişti. Bankaların bütün kredi limitlerinin dolduğunu gösteren kesinleşmiş güncel veri bulunmuyor. Ancak finansman kapasitesinin sınırsız olmadığı açık. Kamu borçlanmasının artması, özel sektörün krediye erişimini de zorlaştırabilir. Devlet borçlanarak ayakta kalmaya çalışırken işletmeler yatırım yapacak finansmanı bulamazsa, yarın vergiyi ve istihdamı kim artıracak?

YARIN MEMUR MAAŞLARINI HANGİ KAYNAKLA ÖDEYECEKSİNİZ?

Hükümete ve özellikle Maliye Bakanlığı’na soruyoruz: Yeni borçlanma imkânları daralırsa memur maaşları, emekli ödemeleri ve temel kamu hizmetleri hangi kaynaklarla finanse edilecek? Daha fazla vergi ve harç mı artırılacak? Zaten maliyet baskısı altındaki iş dünyasının üzerine yeni yükler mi bindirilecek? Hükümetin borçlanma politikalarını eleştiren muhalefete de sorularımız var: Borçlanma ihtiyacını nasıl azaltacaksınız? Üretimi, ihracatı ve yatırımı hangi sektörlerle büyüteceksiniz? Kamu harcamalarını nasıl disipline edeceksiniz? Yabancı yatırımcı güvenini nasıl yeniden sağlayacaksınız? İçişleri ve Maliye bakanlıkları, iki buçuk yıl önceki uyarıların ardından yasanın ekonomik bilançosunu kamuoyuna açıklamalı. Düzenleme öncesi ve sonrası tapu harçları, vergiler, satışlar ve diğer gelirler karşılaştırılmalı; yaşanan değişimin ne kadarının yasadan, ne kadarının diğer piyasa koşullarından kaynaklandığı ortaya konulmalı. 6 Aralık seçimlerine giderken halkın beklediği, birbirini suçlayan siyasetçiler değil; hesaplanmış, uygulanabilir bir ekonomik kurtuluş programı. Çünkü yatırımcı güvenini korumadan, üretimi büyütmeden ve kamu harcamalarını disipline etmeden sürdürülebilir bir maliye politikası kurulamaz.

KSTÜ
Northernland
Meriç Süt
Evsulink
Maraton İskele

Diğer Haberler

Kıbrıs Online
Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu