Dünyanın birkaç baskıcı ülkesi dışında hiçbir yerinde olmayan kısıtlama geliyor
“sanıkların suçlu ilan edilmemesi” ilkesi, “sanıkların isimleri yazılamaz” anlayışıyla çarpıtılıyor
TUHAF DÜZENLEME
Cumhuriyet Meclisinde dün “Devrim” nitelikli olduğu iddiasıyla, akıllara durgunluk veren bir yasal düzenleme onaylandı. Yeni düzenlemeyle, basın özgürlüğü dünyanın en tuhaf yasaklarından biriyle kısıtlandı. Düzenleme, yargılanmakta olan kişilerin isimlerini yazan ve fotoğraflarını yayınlayan gazetecilerin 1 yıl hapis yatmasını öngörüyor. “Masumiyet karinesini koruma” gerekçesine dayandırılan düzenleme, evrensel ilkeyi tamamen çarpıtarak dünya literatürüne girdi. Yasağın, komiteden iktidar ve muhalefetin oy birliğiyle geçmesi büyük bir skandal olarak nitelendirilirken, muhalefetin genel kurul aşamasında karar değiştirmesi, maddenin geçmesini önlemeye yetmedi.
YASAK MADDESİ
Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası şu düzenlemeyi içeriyor: “Bir zanlının veya mahkum olmamış bir kimsenin yargılandığı suçla ilgili veya böyle bir yargılamada şikayeti yapan veya tanık olan bir kişinin açık ismini veya fotoğrafını kamuya açık bir şekilde yazan, gösteren, basan, paylaşan veya herhangi bir yöntemle teşhir eden kişi hafif bir suç işlemiş olur ve mahkumiyeti halinde 3 (üç) aya kadar hapis cezasına veya yürürlükteki aylık brüt asgari ücretin 2 (iki) katına kadar para cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilir.”
KARİNE BAMBAŞKA
Masumiyet karinesi, hukukta, kişilerin mahkeme kararı olmadan suçlu ilan edilmesini engelleyen temel bir güvence olarak tanımlanıyor. AB Temel Haklar Şartı’nın 48. maddesi ve ilgili direktifler, devlet yetkilileri ile kamu otoritelerinin bir kişiyi suçlu gibi göstermesini açıkça yasaklıyor. Ancak bu ilke, medya açısından isim ve fotoğrafın tamamen yasaklanması anlamına gelmiyor. Avrupa uygulamalarında, kişilerin “suçlu” gibi sunulmaması ve adil yargılanma hakkının korunması esas alınıyor. Kimliklerin kategorik biçimde gizlenmesi şeklinde bir düzenleme bulunmuyor.
