Halkın Partisi (HP) Sözcüsü Aral Moral, güvenlik, muhaceret, çalışma izinleri, yükseköğrenim ve yurttaşlık uygulamalarına ilişkin partisinin önerilerini açıkladı. Moral, Türkiye ile karşılıklı sicil paylaşımı yapılması, polis teşkilatının güçlendirilmesi, kayıt dışı yaşamın önlenmesi ve yabancı işçi ile öğrencilerin daha etkin takip edilmesi gerektiğini söyledi.
HP’den yapılan açıklamaya göre Moral, yabancı işçi getirilmesinde aracıların devreden çıkarılarak yetkinin ilgili devlet kurumunda toplanmasını, ön izin sistemindeki suistimallerin önlenmesini, işçilerden mesleki yeterlilik belgesi istenmesini ve Yurttaşlık Yasası’nın güncellenmesini önerdi.
Türkiye ile sicil paylaşımı ve polis kadrosu
Ülkeye girişlerde Türkiye ile karşılıklı sicil ve veri paylaşımı yapılması gerektiğini belirten Moral, bu sayede ağır suç işlemiş veya suç işleme riski taşıdığı değerlendirilen kişilerin ülkeye girişlerinin daha etkin denetlenebileceğini savundu.
Nüfus, araç sayısı ve sınır kapılarındaki yoğunluğun arttığını ifade eden Moral, polis kadrolarının günün ihtiyaçlarına göre güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, bunun için 1984 tarihli Polis Teşkilat Yasası’nın güncellenmesini ve sağlıklı nüfus verilerine ulaşılması amacıyla nüfus sayımı yapılmasını önerdi.
Kayıt dışı yaşam ve öğrenci takibi
Göç Takip Merkezi’nin denetimlerinde kayıt dışı yaşadığı belirlenen kişilerle ilgili gerekli işlemlerin başlatılıp başlatılmadığının açıklanması gerektiğini kaydeden Moral, bu kişilerin ülkeye geliş amaçlarının, kim tarafından getirildiklerinin, nerede kaldıklarının ve geçimlerini nasıl sağladıklarının araştırılması gerektiğini söyledi.
Kayıt dışı çalışan kişiler kadar bu kişileri çalıştıran işverenlerin de sorumluluk taşıdığını ifade eden Moral, denetimlerin artırılması gerektiğini belirtti.
Öğrenci olarak ülkeye gelen bazı kişilerin eğitim kurumlarıyla ilişiklerinin kesilmesinin ardından kayıt dışı duruma düştüğünü ve yasa dışı faaliyetlere karıştığını öne süren Moral, bu kişilerin ülkelerine dönüşlerini kolaylaştırmak amacıyla önceden teminat alınmasını veya üniversiteler bünyesinde ortak bir teminat havuzu oluşturulmasını önerdi.
Yabancı işçi sistemi yeniden düzenlenmeli
Yabancı işçi getirilmesinde danışmanlık adı altında faaliyet gösteren aracıların sistemden çıkarılması gerektiğini savunan Moral, tüm işlemlerin yalnızca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı ilgili daire tarafından yürütülmesini önerdi.
Pakistan ve Bangladeş gibi İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerle devlet veya bakanlık düzeyinde iş gücü anlaşmaları yapılmasını isteyen Moral, yabancı işçilerin aracılar yerine doğrudan kamu kurumları aracılığıyla getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Ön izin sisteminin daha sıkı denetlenmesini isteyen Moral, başvuru yapan işletmelerin faaliyet alanları ile iş sözleşmelerinin incelenmesini, getirdikleri işçilerin çalışma izinlerini tamamlamayan işverenlere yeni izin verilmemesini ve gerekli yaptırımların uygulanmasını talep etti.
Mesleki yeterlilik ve çalışma izinleri
Ön izinle getirilecek işçilerden yapacakları mesleğe ilişkin resmi makamlarca onaylı ustalık veya eğitim belgesi istenmesini öneren Moral, sertifikalı sisteme geçilmesi gerektiğini söyledi.
Çalışma İzinleri Tüzüğü’nde yer alan dört yıllık çalışma süresinin eksiksiz uygulanmasını isteyen Moral, dört yıl aralıksız çalışma izni alan kişilere dördüncü yılın sonunda 45 gün yurt dışına çıkma zorunluluğu getiren uygulamanın sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
Af eleştirisi ve yurttaşlık yasası
Sürekli af düzenlemelerinin gündeme gelmesini devletin denetim zafiyetinin göstergesi olarak değerlendiren Moral, ilgili dairelerin teşkilat yasalarının güncellenmesini ve personel ihtiyacının siyasi istihdam yerine Kamu Hizmeti Komisyonu aracılığıyla yapılacak nitelikli istihdamlarla karşılanmasını istedi.
Yurttaşlık Yasası’nın da güncellenmesi gerektiğini savunan Moral, HP’nin çalışma iznine dayalı yurttaşlığa son verilmesi yönündeki tutumunun değişmediğini ifade etti.
Partisinin hükümet ortağı olduğu dönemde bu yönde yasa tasarısı hazırladığını hatırlatan Moral, toplumda infial yaratan ve toplum yapısını bozucu nitelikteki ağır suçlarda yurttaşlığın iptalinin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
