ABD’de yapılan yeni bir araştırma, tek doz uygulanan bir ilacın otizm benzeri belirtiler gösteren yetişkin farelerde beyin işlevlerini birkaç saat içinde geçici olarak iyileştirebildiğini ortaya koydu.
Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada, bilim insanları gebelik sırasında farelerde, annelerin ciddi şekilde hastalanmasına neden olmayacak düzeyde hafif bir iltihaplanma oluşturdu.
Araştırmada, bu farelerin yavrularında ilerleyen dönemde beyin ve vücutta kronik iltihaplanma, hafif beyin büyümesi ve hücre büyümesi ile metabolizmayı düzenleyen mTOR adlı hücresel sinyal yolunda aşırı aktivite tespit edildi. Yavruların ayrıca günlük duyusal uyaranlara karşı daha hassas olduğu, tekrarlayıcı davranışlar sergilediği, nöbetlere daha yatkın hale geldiği ve farklı beyin bölgeleri arasındaki iletişimde bozulmalar görüldüğü belirtildi.
Araştırmacılar, bu değişikliklerin fareler yetişkinliğe ulaştıktan sonra da devam ettiğini kaydetti.
Çalışmada yetişkin farelere tek doz rapamisin uygulanmasının ardından ise belirli sinir hücrelerindeki aşırı aktivitenin azaldığı, nöbet eğiliminin düştüğü ve beyin ağlarının daha düzenli iletişim kurmaya başladığı gözlemlendi. Buna bağlı olarak tekrarlayıcı davranışlar ile duyusal uyaranlara verilen yoğun tepkilerin de önemli ölçüde azaldığı bildirildi.
Araştırmanın lideri, UCLA Zihinsel ve Gelişimsel Engelliler Araştırma Merkezi Direktörü Dr. Harley Kornblum, bu kadar kısa sürede elde edilen işlevsel iyileşmenin dikkat çekici olduğunu belirterek, bulguların gelecekte geliştirilebilecek tedavilere ilişkin yeni mekanizmaların anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Araştırmacılar, rapamisinin etkisinin geçici olduğunu, tek doz uygulamanın sağladığı iyileşmenin yaklaşık üç gün içinde kaybolduğunu belirtti. Ayrıca rapamisinin bağışıklık sistemini baskılayan güçlü bir ilaç olduğuna dikkat çekilerek, mevcut haliyle otizm tedavisinde kullanılmasının söz konusu olmadığı vurgulandı.
Bilim insanları, çalışmanın yalnızca fareler üzerinde gerçekleştirildiğinin altını çizerek, bulguların insanlar için doğrudan bir tedavi anlamına gelmediğini, klinik uygulamaya geçilebilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu bildirdi.
