ARTUN ÇAĞA
2024 yılının ilk yarısı itibarıyla saptanan bütçe açığı tüm zamanların rekoru oldu
BÜTÇE 6’NCI AYDA ÇAKILDI
KKTC Maliyesinin 2024 yılının ilk yarısında “avans dahil” toplam genel bütçe açığı 3 milyar 983 milyon 363 bin TL düzeyinde açıklandı. Söz konusu açık, altıncı aylar sonunda tüm zamanların en yüksek miktarı oldu. Açığın sadece Mayıs ayına kıyasla dahi 1,9 milyar TL arttığı hesaplanırken, genel bütçe gelirlerinin, bütçe giderlerinden yaklaşık 3,5 milyar TL daha az olduğu ortaya çıktı. Ekonomistler “Ayağını yorganına göre uzatmayan” Maliye’nin harcamalarının gelirlerin çok üzerinde olduğuna işaret ediyor. Öte yandan, muhalefet milletvekili Devrim Barçın’ın iddiasına göre, Maliye Bakanlığı, iki yıl aradan sonra ilk kez maaş ödemek için “Türk Lirası” cinsinden 880 milyon TL iç borçlanma yaptı. Maliye’nin KKTC Merkez Bankası’ndan kullandığı avans ise yaklaşık 441 milyon TL oldu.
YEREL BÜTÇE KISA KALDI
Maliyenin verileri, 2024’ün Ocak-Haziran dönemi itibarıyla yerel bütçede de en yüksek açığa işaret ediyor. Yerel bütçe altı aylık periyotta 26 milyar 764 milyon lira gelir sağlarken, giderler 28 milyar 301 milyon lira oldu. Bu veriler avans hariç açığın 1,5 milyar TL olduğunu gösteriyor. Veriler ayrıca, “TC Yardım ve Kredileri” kaleminin söz konusu dönemde 2 milyar 472 milyon TL olduğunu gösteriyor.
19,4 MİLYARLIK VERGİ GELİRİ
Maliye’nin sağladığı 26 milyar 764 milyon TL’lik “mahalli” gelirin, 19 milyar 462 milyonunu “vergi” gelirleri oluşturdu. Verilere göre, gelir ve kurum kârları ile mülkiyetten alınan “doğrudan/dolaysız” vergilerde tahsilat 8,7 milyar lira oldu. KDV, harç gibi tüketimden alınan “dolaylı” vergiler ise 10,6 milyar liraya ulaştı. Dolaylı vergilerin vergi pastasındaki payı yüzde 55 düzeyinde saptanırken, doğrudan vergilerin payı yüzde 45 seviyesinde oldu. Vergilerin yerel bütçe içindeki payının ise yüzde 73 seviyesine çıktığı hesaplandı.
