ABD yönetiminin uyuşturucu kartellerine karşı yürüttüğü operasyonlarda, uluslararası savaş hukukunu ihlal edebilecek yeni bir detay ortaya çıktı. The New York Times’ın haberine göre Pentagon, geçtiğimiz Eylül ayında Venezuela’dan gelen bir tekneye düzenlediği ve 11 kişinin ölümüyle sonuçlanan saldırıda, sivil uçak gibi boyanmış gizli bir askeri hava aracı kullandı.
ABD ordusunun Latin Amerika açıklarında uyuşturucu kaçakçılarına yönelik düzenlediği hava saldırılarıyla ilgili tartışmalar büyüyor. The New York Times’ın 12 Ocak tarihli haberine göre, geçtiğimiz Eylül ayında Karayipler’de gerçekleştirilen ve Trump yönetiminin “narkoterörist” olarak nitelendirdiği kişileri hedef alan ilk ölümcül saldırıda, standart askeri gri yerine sivil bir uçak görünümü verilmiş özel bir hava aracı kullanıldı.
Hukuk uzmanları ve yetkililer, askeri bir uçağın sivil görünüm altına gizlenerek saldırı düzenlemesinin, savaş hukukunda hainlik/kalleşlik olarak bilinen bir savaş suçu teşkil edebileceğini belirtiyor. Uluslararası insancıl hukuk, tarafların düşmanı gafil avlamak için sivil statüsü taklidi yapmasını yasaklıyor.
Saldırının Detayları ve “Çifte Vuruş” Tartışması
Haberde, 2 Eylül’de gerçekleşen operasyonda kullanılan uçağın silahlarını gövde içinde taşıdığı ve dışarıdan bakıldığında hiçbir askeri donanımın görünmediği ifade edildi. Saldırıda teknede bulunan 11 kişinin tamamı hayatını kaybetti. Olayın en çok tepki çeken boyutlarından biri ise “çifte vuruş” uygulaması oldu. İddiaya göre, ilk saldırıdan sağ kurtulan ve enkaz parçalarına tutunan iki kişi, operasyon komutanının emriyle düzenlenen ikinci bir saldırıyla öldürüldü.
Yönetimin Savunması: “Savaş Hali”
Trump yönetimi ve Pentagon yetkilileri, ABD’nin uyuşturucu kartelleriyle “silahlı bir çatışma” içinde olduğunu ve bu nedenle saldırıların meşru müdafaa kapsamında yasal olduğunu savunuyor. Ancak hukukçular ve insan hakları örgütleri, uyuşturucuyla mücadelenin bir savaş olmadığını, bu kişilerin sivil statüsünde yargılanması gerektiğini ve yapılan eylemlerin “yargısız infaz” anlamına geldiğini vurguluyor.
Eski bir askeri hukukçu olan Todd Huntley, The Washington Post’a verdiği demeçte, “Uçağı meşru müdafaa için silahlandırmak ihlal değildir, ancak onu saldırı platformu olarak kullanıp düşmanın güvenini kazanmak için sivil görüntüsüne güvenmek ihlaldir” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Kongresi’nde bazı Demokrat üyeler ve hukuk uzmanları, bu operasyonların yasallığının soruşturulması için çağrıda bulunurken, yönetim kanadı operasyonların ulusal güvenliği korumak adına devam edeceğinin sinyalini veriyor.
