Güney hellim için okul açıyor. Biz ne yapıyoruz?

Rum Yönetimi, hellim ve süt ürünleri üretiminde uzmanlaşacak iki yıllık bir okul açmak için adım attı. Kiracıköy’de kurulacak okulda süt hayvancılığı ve peynir üretimi eğitimi verilecek. Peki, Kıbrıs Türk toplumunun en önemli geleneksel ürünlerinden hellimin geleceğini korumak için Kuzey’de ne yapılıyor? Hellimin adını, tescilini ve üretim standartlarını tartışırken, annelerden ve ninelerden kuşaklara aktarılan geleneksel üretim bilgisini yaşatmak için yeterli adımlar atılıyor mu?

Kıbrıs’ın iki yakasında hellim üzerine yürütülen çalışmalar, üretim geleneğinin geleceği konusunda önemli bir soruyu yeniden gündeme getirdi. Rum Yönetimi Bakanlar Kurulu, 21 Ekim’de aldığı kararla Athienou’da (Kiracıköy) Süt ve Peynir Üretimi Okulu kurulmasını onayladı. Halk Yüksek Mesleki Eğitim ve Öğretim Okulları (MIEEK) bünyesinde faaliyet gösterecek kurumda, akredite edilmiş iki yıllık süt ve peynir üretimi programı uygulanacak.

Rum Yönetimi Eğitim, Spor ve Gençlik Bakanı Athena Michaelidou, okulun üretim geleneğini korumanın yanı sıra gençlere mesleki uzmanlaşma ve istihdam olanakları sağlayacağını açıkladı. Böylece hayvancılık ve süt ürünleri üretimiyle tanınan Kiracıköy’ün geleneksel birikiminin eğitim yoluyla geleceğe taşınması hedefleniyor.

HELLİMİ KONUŞUYORUZ, ÜRETİM KÜLTÜRÜNÜ YAŞATIYOR MUYUZ?

Kuzey Kıbrıs’ta ise hellim denildiğinde tartışmalar çoğu zaman ürünün adı, tescili, üretim standartları ve uluslararası pazardaki konumu etrafında şekilleniyor. Oysa hellim yalnızca ekonomik değeri yüksek bir süt ürünü değil; aynı zamanda Kıbrıs’ın mutfak kültürünü, kırsal yaşamını ve kuşaklar boyunca aktarılan üretim bilgisini temsil ediyor.

Hellimin geleneksel üretiminde annelerin ve ninelerin yıllar içinde edindiği deneyim büyük önem taşıyor. Sütün işlenmesinden peynirin hazırlanmasına, pişirilmesinden saklanmasına kadar uzanan bu bilgi birikimi, uzun yıllar boyunca aile içinde ve kuşaktan kuşağa aktarıldı.

Ancak bu geleneğin taşıyıcısı olan kuşaklar yaşlandıkça önemli bir soru ortaya çıkıyor: Geleneksel hellim yapımını bilen kadınlar artık aramızda olmadığında, bu bilgi kimler tarafından yaşatılacak? Evlerde tüketilen geleneksel hellimin aynı yöntemlerle üretilmesini sağlayacak yeni kuşaklar nasıl yetiştirilecek?

GELENEKSEL BİLGİ EĞİTİMLE GELECEĞE TAŞINMALI

Hellimin geleceğini korumak, yalnızca üretim miktarını artırmak veya ihracat pazarlarını genişletmekle sınırlı kalmamalı. Geleneksel üretim yöntemlerinin belgelenmesi, bu alandaki bilgi ve deneyimin kayıt altına alınması, gençlere uygulamalı eğitim verilmesi de aynı ölçüde önem taşıyor.

Bu çerçevede gastronomi ve mesleki eğitim programlarında geleneksel hellim yapımına yönelik dersler oluşturulması, deneyimli üreticilerin ve bu kültürü yaşatan kadınların bilgi birikiminin gençlerle buluşturulması, hellim üretiminin kültürel miras boyutunun da korunmasına katkı sağlayabilir.

Rum Yönetimi’nin Kiracıköy’de açacağı okul, üretim geleneğinin yalnızca geçmişten devralınacak bir miras olarak değil, eğitimle geliştirilecek bir ekonomik alan olarak da ele alındığını gösteriyor.

BÜROKRATLARA VE SİYASETÇİLERE ÖRNEK OLSUN

Güney Kıbrıs’a geçerek alışveriş yapan, marketlerden maydanoz alan bürokrat ve siyasetçilerin, komşu taraftaki üretim ve eğitim politikalarından da ders çıkarması gerektiği yönündeki eleştiri, bu gelişmeyle birlikte yeniden gündeme geliyor.

Asıl mesele, Güney’de açılacak bir okulu yalnızca haber yapmak değil; orada atılan adımın Kuzey Kıbrıs için ne anlam taşıdığını sorgulamak.

Hayvancılığın, süt üretiminin ve süt ürünleri sanayisinin ekonomide önemli yer tuttuğu bir ülkede, hellimin geleneksel üretim bilgisini koruyacak, gençleri yetiştirecek ve yerel üretim kültürünü yaşatacak eğitim modelleri neden daha güçlü biçimde gündeme alınmıyor?

Hellimi sevdiğimizi söylüyor, onun Kıbrıs’a ait bir değer olduğunu savunuyoruz. Peki, bu değeri gelecek nesillere aktarmak için ne yapıyoruz?

Hellim yalnızca adı ve tescili uğruna mücadele edilecek bir ürün değil; üretim geleneğiyle, kültürüyle ve kuşaktan kuşağa aktarılan bilgisiyle korunması gereken bir miras.